Elma Karaleke Hastalığı Belirtileri, Nedenleri Ve Mücadele Yöntemleri
Aşağıda Elma Karaleke Hastalığı (Apple Black Spot / Apple Scab) ile ilgili belirtiler, nedenler ve mücadele yöntemleri detaylı olarak açıklanmıştır.
🍏 ELMA KARALEKE HASTALIĞI
Etmen: Venturia inaequalis
Hastalık tipi: Fungus (mantar kaynaklı)
Zararlılık: Yaprak, çiçek ve meyvelerde leke oluşturarak fotosentezi azaltır, meyve kalitesini düşürür.
🌿 1. Belirtiler
Hastalık ilkbahar ve yaz aylarında nemli koşullarda hızla gelişir.

🌱 Yapraklarda:
-
İlk olarak açık kahverengi küçük lekeler oluşur.
-
Lekeler zamanla daha koyu kahverengiye dönüşür ve bazen yaprağın alt yüzeyinde kadifemsi spor tabakası görülür.
-
Şiddetli enfeksiyonda yapraklar deforme olur, kıvrılır ve dökülür.
🌸 Çiçeklerde:
-
Çiçeklerde lekeler görülürse çiçek dökümü artar, meyve tutumu azalır.
🍏 Meyvelerde:
-
Başlangıçta küçük, açık kahverengi lekeler görülür.
-
Zamanla lekeler büyür, koyulaşır ve çatlamaya başlar.
-
Meyveler pazar değerini kaybeder, bazıları çürüyebilir.
💧 Genel etkiler:
-
Bitkide fotosentez azalır, ağaç güçsüzleşir, meyve verimi ve kalitesi düşer.
🦠 2. Nedenleri ve Gelişme Koşulları
🔹 Etmen Özellikleri:
-
Venturia inaequalis, bir fungustur.
-
Kış boyunca ağaçta kalan yaprak döküntülerinde (infektif yapraklar) yaşar.
-
İlkbaharda yapraklara ve meyve tomurcuklarına sporlar ile bulaşır.
🔹 Uygun Gelişme Koşulları:
| Faktör | Etki |
|---|---|
| Sıcaklık | 15–25 °C |
| Nem | %90–100 (yağmur veya sis) |
| Yaprak ıslaklığı | En az 9–12 saat gerekli |
| Havalandırma eksikliği | Hastalık gelişimini hızlandırır |
🔹 Bulaşma:
-
Rüzgar ve yağmur damlaları ile sporlar bitkiden bitkiye taşınır.
-
Enfekte yaprak ve meyve kalıntıları, toprak yüzeyinde spor kaynağı oluşturur.
⚔️ 3. Mücadele Yöntemleri
Karaleke hastalığı ile mücadelede entegral yaklaşım (kültürel + kimyasal + biyolojik) etkilidir.
🔹 A. Kültürel Önlemler
-
Budama ve hava sirkülasyonu
-
Ağaçlar arası mesafe bırakılmalı, dallar seyrekleştirilmeli.
-
-
Yaprak ve meyve artıkları temizliği
-
Kışın yerde kalan enfekte yapraklar toplanıp yakılmalı veya kompostlanmalı.
-
-
Meyve hasadı sonrası hijyen
-
Çürük ve hastalıklı meyveler bahçeden uzaklaştırılmalı.
-
-
Hastalık dirençli çeşitler
-
Özellikle Malus domestica çeşitleri arasında karalekeye dayanıklı hibritler tercih edilmeli.
-
🔹 B. Kimyasal Mücadele
🧪 Fungisitler:
-
Karaleke hastalığına karşı koruyucu ve sistemik fungisitler kullanılabilir.
| Etken Madde | Özellik |
|---|---|
| Mancozeb | Temas etkili, koruyucu |
| Kaptan | Temas etkili |
| Propikonazol | Sistemik, tedavi edici |
| Difenokonazol | Sistemik |
| Azoksistrobin | Sistemik, koruyucu + tedavi edici |
💧 İlaçlama Zamanı:
-
İlkbaharda çiçeklenmeden önce ve çiçek açarken başlar.
-
Sonraki uygulamalar, 7–14 gün arayla tekrarlanır.
-
Yağmurlu dönemlerde ilaçlama sıklığı artırılır.
⚠️ Not: Aynı etken madde sürekli kullanılmamalıdır; direnç oluşumunu önlemek için dönüşümlü ilaçlama yapılmalıdır.
🔹 C. Biyolojik Mücadele
| Biyolojik Ajan | Etkisi |
|---|---|
| Bacillus subtilis | Yaprak yüzeyinde koruyucu tabaka oluşturarak mantarın çoğalmasını önler |
| Trichoderma türleri | Yaprak döküntülerinde mantarın aktivitesini azaltır |
Biyolojik ajanlar koruyucu amaçlı uygulanır, hastalık ilerledikten sonra etkileri sınırlıdır.
🧭 4. Özet Tablo
| Kategori | Bilgi |
|---|---|
| Hastalık adı | Elma Karaleke Hastalığı |
| Etmen | Venturia inaequalis |
| Etmen tipi | Fungus |
| Belirtiler | Yaprakta kahverengi lekeler, meyvede çatlamış lekeler |
| Uygun koşullar | 15–25 °C, yüksek nem, uzun süre yaprak ıslaklığı |
| Bulaşma yolları | Rüzgar, yağmur, enfekte yaprak ve meyve artıkları |
| Korunma yolları | Budama, hava sirkülasyonu, yaprak temizliği, dayanıklı çeşit |
| Kimyasal mücadele | Mancozeb, kaptan, propikonazol, azoksistrobin |
| Biyolojik mücadele | Bacillus subtilis, Trichoderma |
💡 Özetle:
Elma Karaleke Hastalığı, nemli ve serin koşullarda hızla yayılan, yaprak ve meyve verimini düşüren bir mantar hastalığıdır.
En etkili mücadele: ➡️ Budama ve hijyen + dayanıklı çeşitler + koruyucu ve sistemik fungisit uygulamaları.
- Alaaddin bolat
- ***@sorhocam.com
- ENSAR ÇEVRİM (ZİRAAT TEKNİKERİ)
- ***@
- Mestan B.
- ***@
- Serkan Alpak
- ska***@outlook.com
- Arafa Karaçelebi
- a.k***@hotmail.com
İlaçlama Zamanı:Tahmin ve uyarı sisteminin uygulandıgı yerlerde Tarım teskilatınca yapılan ilaçlama ilanlarına uyulmalıdır. Tahmin ve uyarı olmayan yerlerde ilaçlama zamanları fenolojiye göre tespit edilir.
Fenolojiye göre ilaçlama yapılacaksa;
1. ilaçlama: Çiçek gözleri kabardıgında,
2. ilaçlama: Pembe tomurcuk döneminde,
3. ilaçlama: Çiçek taç yapraklarının % 70-80 ‘i döküldügünde,
Dördüncü ve diger ilaçlamalar: Uzun süreli yagıslardan sonra ve ilacın etki süresi dikkate alınarak uygulanmalıdır. Çiçeklenmeden önce bordo bulamacı veya bakırlı ilaçlar, çiçeklenmeden sonra sistemik, yarı sistemik veya organik fungusitler kullanılmalıdır. Bahçede küllemeye karsı da mücadele yapılacaksa her iki hastalıgı da kontrol eden ilaçlar seçilmelidir.
- Zeki ozcan
- zek***@hotmail.com









