Kireçli topraklar (yüksek pH’lı, genelde pH > 7,5) Türkiye’de oldukça yaygındır — özellikle İç Anadolu, Ege ve Akdeniz’in bazı bölgelerinde. Bu tür topraklarda bitkiler birçok besin maddesini yeterince alamaz, bu yüzden gübreleme stratejisi çok dikkatli planlanmalıdır. Aşağıda sana 'kireçli topraklarda gübreleme nasıl olmalı?' sorusunun tüm yönleriyle, sade ama bilimsel bir açıklamasını verdim 👇

Kireçli Topraklarda Gübreleme Nasıl Olmalıdır?

🧪 1. Kireçli Toprak Nedir?

Kireçli topraklar, içinde yüksek miktarda kalsiyum karbonat (CaCO₃) bulundurur.
Bu durum toprağın pH’ını yükseltir → bazik (alkali) hale getirir.

Özellik Etkisi
pH 7.5 – 8.5 Fosfor, demir, çinko, mangan gibi besinlerin alımını zorlaştırır
Kalsiyum fazlalığı Diğer elementlerle (özellikle fosfor ve mikro elementlerle) reaksiyona girer
Genelde sert yapılı, geçirgenliği düşük Kök gelişimi ve mikrobiyal faaliyet azalır

 

⚠️ 2. Kireçli Topraklarda Görülen Besin Noksanlıkları

Bu topraklarda genellikle şu elementler bitkiler tarafından alınamaz hale gelir:

Element Belirtiler Neden
Demir (Fe) Yaprak damarları yeşil kalır, arası sararır (kloroz) Yüksek pH’ta Fe çözünmez hale gelir
Çinko (Zn) Yapraklarda küçükleşme, rozetleşme Kalsiyum fazlalığı çinko alımını engeller
Mangan (Mn) Yapraklarda açık yeşil beneklenme Yüksek pH manganı bağlar
Fosfor (P) Gelişme geriliği CaCO₃ fosforu'kalsiyum fosfat' olarak bağlar
Bor (B) Meyve şekil bozukluğu Yüksek kireç bor alımını azaltır

 

🌾 3. Kireçli Topraklarda Gübreleme Nasıl Olmalıdır?

🔹 A. Toprak pH’sını Düşürmeye Yönelik Önlemler

Amaç, toprağı bir miktar asidik tarafa çekmektir (yaklaşık pH 6.5–7 civarı idealdir).

  • Elementel kükürt (S) veya asitli gübreler kullanılabilir.

  • Kükürt toprakta bakterilerle parçalanarak sülfürik asit oluşturur → pH düşer.

 

Örnek:

  • Dekara 20–40 kg toz kükürt, toprağa karıştırılarak verilebilir.
    (Ancak analiz sonucuna göre miktar ayarlanmalıdır!)

 

🔹 B. Gübre Seçimi ve Kullanım Şekli

Besin Kireçli Toprak İçin Uygun Gübre Uygulama Tavsiyesi
Azot (N) Amonyum sülfat (NH₄)₂SO₄ veya Amonyum nitrat (NH₄NO₃) Amonyum sülfat, toprağı hafif asitlendirir. Nötral veya hafif asit pH sağlar.
Fosfor (P) Triple süper fosfat (TSP), MAP (Mono Amonyum Fosfat) Ekim öncesi tohum yatağına verilmeli, derine gömülmeli. Yüzeyde kalırsa bağlanır.
Potasyum (K) Potasyum sülfat (K₂SO₄) Potasyum klorürden (KCl) kaçınılmalı; klor bazı bitkilerde zarar verir.
Demir (Fe) Şelatlı demir (EDDHA veya Fe-EDDHA) Yaprak veya damla sulamayla verilmeli. Özellikle Fe-EDDHA formu pH>7’de etkilidir.
Çinko (Zn) Çinko sülfat (ZnSO₄) veya şelatlı Zn (Zn-EDTA) Fide döneminde yapraktan veya damlamadan verilebilir.
Mikro element karışımı EDTA/EDDHA şelatlı mikro element gübreleri Yapraktan uygulama en etkilisidir.

 

🔹 C. Gübre Uygulama Yöntemleri

  1. Toprak altına verme (taban gübresi):
    Fosforlu ve potasyumlu gübreler ekim öncesi toprağın 10–15 cm altına verilmelidir.

  2. Yapraktan gübreleme:
    Mikro elementler (Fe, Zn, Mn, B) genellikle yapraktan verilmelidir, çünkü toprakta bağlanırlar.

  3. Damla sulama ile (fertigasyon):
    Asitli ve şelatlı gübreler, damla sulama sistemiyle verildiğinde daha etkilidir.

  4. Organik madde kullanımı:
    Ahır gübresi, kompost, yeşil gübreleme → toprağın tamponlama kapasitesini artırır, pH’ı düşürmeye yardımcı olur.

 

🌿 4. Kireçli Topraklar İçin Genel Tavsiyeler

✅ Her 2–3 yılda bir toprak analizi yaptır.

✅ Organik madde oranını artır (kompost, ahır gübresi, yeşil gübre).

✅ Sulama suyunun pH’ını da kontrol et (çoğu bölgede kireçli su pH’ı artırır).

✅ Mikro elementleri (özellikle Fe, Zn, Mn, B) yapraktan uygula.

✅ Asitli gübreler (amonyum sülfat, MAP, potasyum sülfat) tercih et.

✅ Gerektiğinde damlama hattına fosforik asit veya nitrik asit çok düşük dozlarda eklenebilir (uzman kontrolüyle).

 

📘 Örnek Uygulama (Domates – Kireçli Toprak İçin)

Dönem Gübre Miktar / Dekar Not
Ekim öncesi Triple süper fosfat + Amonyum sülfat 15–20 kg + 10–15 kg Derine karıştır
Gelişme dönemi Potasyum sülfat + Amonyum nitrat 10–15 kg + 10 kg Sulamayla birlikte
Çiçek dönemi Demir ve çinko şelatı (yapraktan) Etiket dozuna göre 10–15 gün arayla tekrarlanır
Olgunlaşma Potasyum sülfat + mikro element karışımı 10 kg + yapraktan Renk ve aroma için önemlidir

 

🔎 Sonuç:

Kireçli topraklarda en önemli hedef, pH’ı düşürmek, bağlanmayı önlemek ve bitkinin elementi alabileceği formda gübre kullanmaktır.
Bu da asitli ve şelatlı gübrelerle, yapraktan takviyelerle ve organik madde artışıyla sağlanır. 🌿

Konu Görselleri
  • Kireçli Topraklarda Gübreleme Nasıl Olmalıdır?
  • Kireçli Topraklarda Gübreleme Nasıl Olmalıdır?
  • Kireçli Topraklarda Gübreleme Nasıl Olmalıdır?
  • Kireçli Topraklarda Gübreleme Nasıl Olmalıdır?
  • Kireçli Topraklarda Gübreleme Nasıl Olmalıdır?
BU KONU HAKKINDAKİ YORUMUNUZ NEDİR?
BU KONU HAKKINDA YAPILAN YORUMLAR
H
  • Hasan
  • ***@sorhocam.com
Çilek setleri çok sert ve suyunu almıyor akıp gidiyor üzerinden gübreyi de almıyor
EJ
  • efe jips tarım
  • ***@sorhocam.com
kireçli toprakları efe kalsiyum sülfat çözer oksitlenmiş kükürt ihtiva eder
H
  • Hüseyin
  • ***@sorhocam.com
Toprağım alkali toprak ph 8.6 hangi gübre kullanıp 7 ph indirebilirim taban gübresi dap gübresi önerirmisiniz
S
  • Sorhocam
  • ***@sorhocam.com

Toprak karakterinizi iyileştirmeniz gerekiyor bu yüzden son bahar ayında yada mahsul kalktından sonra hayvan gübresi ve toz kükürt uygulaması yapmanız gerekiyor. Devlet çatak projesi altında bu uygulamaya destekte veriyor.

Ş
  • Şenel
  • ***@sorhocam.com
Sebze yetiştiriyorum sulamadan sonra toprak sertleşiyor yeterli verim alamıyorum birde meyilli arazi olduğu için çok su istiyor
S
  • Sorhocam
  • ***@sorhocam.com

Toprağınıza kükürtle ve humik asit uygulaması yapın. Ardından map ve aminoasit kullanın. Gelişimini tamamladıktan sonra her biçimden sonra 20.20.20 ile devam edin.

Y
  • Yoncacı
  • ***@sorhocam.com
Yoncamda bodur büyüme olayı var istediğim verimi almıyor ne kadar sulasam da rengi ve iştahı yerinde değil suya doymuyor ve 3. Senesi hala kök 2 3 cm arası ve toprak çok sert ne tür bi uygulama ile düzelte bilirim teşekkürler
S
  • Sorhocam
  • ***@sorhocam.com

Hayvan tersi kullanmanız gerekli. Son bahar döneminde bolca hayvan tersi serip toprağa karıştırın. Bahar döneminde toprağını istediğiniz tavda olacaktır. Yada sulama suyunda kükürt ve hümik asit kullanınız.

R
  • Recep
  • ***@sorhocam.com
Merhaba domates salatalık biber gibi sebzeler yetiştiriyorum sulamadan sonra toprak sertlesiyor ne yapmam gerekir tesekkurler
  • Hakan Ünlü
  • ***@sorhocam.com
Seramda Toprak beyazlaşıyor Bitki toprağa tutunamıyor gelişmiyor Toprak sürekli kabarıyor su istiyor, neyapmalıyım
AL
  • Ali lşık
  • ***@sorhocam.com
Çatlayan toprağa çim yetiştirmek için hangi gübre atılır
Ö
  • Ömer
  • ***@sorhocam.com
Yerfıstığı ekecek olduğum arazimde kireç oranı 53.58 çıkıyor bunu düşürüp dengelemek için ne yapabilirim acaba
A
  • Aslan
  • ***@sorhocam.com
Elma fidanı dikdim toprak sert sürgün sürmüyor
A
  • Admin
  • ***@sorhocam.com

Kaliteli Sc formülasyonlu sıvı kükürt ile birlikte yine kaliteli organik madde miktarı yüksek humik asit işinizi görecektir. Ya da bölgenizde çatak projesine destek veriliyorsa bunun için hayvan tersi ile birlikte toz kükürtte kullanabilirsiniz.

O
  • Oktay
  • ***@sorhocam.com
Kalsiyum sülfat kireci çözermi ve sıkı toprağı ne gevşetir
S
  • Sorhocam
  • ***@sorhocam.com

Kireçli topraklarda kireci çözmek için kükürt kullanmanız gerekmektedir.  

MG
  • Mehmet Güleç
  • @the_imam27@homail.com
Kirecli toprağa hangi gübre atılır
KULLANICI GİRİŞİ

Gmail Hesabım İle Bağlan

Yeni Kayıt Formu
Şifremi Unuttum?