Kireçli Topraklarda Gübreleme Nasıl Olmalıdır?
Kireçli topraklar (yüksek pH’lı, genelde pH > 7,5) Türkiye’de oldukça yaygındır — özellikle İç Anadolu, Ege ve Akdeniz’in bazı bölgelerinde. Bu tür topraklarda bitkiler birçok besin maddesini yeterince alamaz, bu yüzden gübreleme stratejisi çok dikkatli planlanmalıdır. Aşağıda sana 'kireçli topraklarda gübreleme nasıl olmalı?' sorusunun tüm yönleriyle, sade ama bilimsel bir açıklamasını verdim 👇

🧪 1. Kireçli Toprak Nedir?
Kireçli topraklar, içinde yüksek miktarda kalsiyum karbonat (CaCO₃) bulundurur.
Bu durum toprağın pH’ını yükseltir → bazik (alkali) hale getirir.
| Özellik | Etkisi |
|---|---|
| pH 7.5 – 8.5 | Fosfor, demir, çinko, mangan gibi besinlerin alımını zorlaştırır |
| Kalsiyum fazlalığı | Diğer elementlerle (özellikle fosfor ve mikro elementlerle) reaksiyona girer |
| Genelde sert yapılı, geçirgenliği düşük | Kök gelişimi ve mikrobiyal faaliyet azalır |
⚠️ 2. Kireçli Topraklarda Görülen Besin Noksanlıkları
Bu topraklarda genellikle şu elementler bitkiler tarafından alınamaz hale gelir:
| Element | Belirtiler | Neden |
|---|---|---|
| Demir (Fe) | Yaprak damarları yeşil kalır, arası sararır (kloroz) | Yüksek pH’ta Fe çözünmez hale gelir |
| Çinko (Zn) | Yapraklarda küçükleşme, rozetleşme | Kalsiyum fazlalığı çinko alımını engeller |
| Mangan (Mn) | Yapraklarda açık yeşil beneklenme | Yüksek pH manganı bağlar |
| Fosfor (P) | Gelişme geriliği | CaCO₃ fosforu'kalsiyum fosfat' olarak bağlar |
| Bor (B) | Meyve şekil bozukluğu | Yüksek kireç bor alımını azaltır |
🌾 3. Kireçli Topraklarda Gübreleme Nasıl Olmalıdır?
🔹 A. Toprak pH’sını Düşürmeye Yönelik Önlemler
Amaç, toprağı bir miktar asidik tarafa çekmektir (yaklaşık pH 6.5–7 civarı idealdir).
-
Elementel kükürt (S) veya asitli gübreler kullanılabilir.
-
Kükürt toprakta bakterilerle parçalanarak sülfürik asit oluşturur → pH düşer.
Örnek:
-
Dekara 20–40 kg toz kükürt, toprağa karıştırılarak verilebilir.
(Ancak analiz sonucuna göre miktar ayarlanmalıdır!)
🔹 B. Gübre Seçimi ve Kullanım Şekli
| Besin | Kireçli Toprak İçin Uygun Gübre | Uygulama Tavsiyesi |
|---|---|---|
| Azot (N) | Amonyum sülfat (NH₄)₂SO₄ veya Amonyum nitrat (NH₄NO₃) | Amonyum sülfat, toprağı hafif asitlendirir. Nötral veya hafif asit pH sağlar. |
| Fosfor (P) | Triple süper fosfat (TSP), MAP (Mono Amonyum Fosfat) | Ekim öncesi tohum yatağına verilmeli, derine gömülmeli. Yüzeyde kalırsa bağlanır. |
| Potasyum (K) | Potasyum sülfat (K₂SO₄) | Potasyum klorürden (KCl) kaçınılmalı; klor bazı bitkilerde zarar verir. |
| Demir (Fe) | Şelatlı demir (EDDHA veya Fe-EDDHA) | Yaprak veya damla sulamayla verilmeli. Özellikle Fe-EDDHA formu pH>7’de etkilidir. |
| Çinko (Zn) | Çinko sülfat (ZnSO₄) veya şelatlı Zn (Zn-EDTA) | Fide döneminde yapraktan veya damlamadan verilebilir. |
| Mikro element karışımı | EDTA/EDDHA şelatlı mikro element gübreleri | Yapraktan uygulama en etkilisidir. |
🔹 C. Gübre Uygulama Yöntemleri
-
Toprak altına verme (taban gübresi):
Fosforlu ve potasyumlu gübreler ekim öncesi toprağın 10–15 cm altına verilmelidir. -
Yapraktan gübreleme:
Mikro elementler (Fe, Zn, Mn, B) genellikle yapraktan verilmelidir, çünkü toprakta bağlanırlar. -
Damla sulama ile (fertigasyon):
Asitli ve şelatlı gübreler, damla sulama sistemiyle verildiğinde daha etkilidir. -
Organik madde kullanımı:
Ahır gübresi, kompost, yeşil gübreleme → toprağın tamponlama kapasitesini artırır, pH’ı düşürmeye yardımcı olur.
🌿 4. Kireçli Topraklar İçin Genel Tavsiyeler
✅ Her 2–3 yılda bir toprak analizi yaptır.
✅ Organik madde oranını artır (kompost, ahır gübresi, yeşil gübre).
✅ Sulama suyunun pH’ını da kontrol et (çoğu bölgede kireçli su pH’ı artırır).
✅ Mikro elementleri (özellikle Fe, Zn, Mn, B) yapraktan uygula.
✅ Asitli gübreler (amonyum sülfat, MAP, potasyum sülfat) tercih et.
✅ Gerektiğinde damlama hattına fosforik asit veya nitrik asit çok düşük dozlarda eklenebilir (uzman kontrolüyle).
📘 Örnek Uygulama (Domates – Kireçli Toprak İçin)
| Dönem | Gübre | Miktar / Dekar | Not |
|---|---|---|---|
| Ekim öncesi | Triple süper fosfat + Amonyum sülfat | 15–20 kg + 10–15 kg | Derine karıştır |
| Gelişme dönemi | Potasyum sülfat + Amonyum nitrat | 10–15 kg + 10 kg | Sulamayla birlikte |
| Çiçek dönemi | Demir ve çinko şelatı (yapraktan) | Etiket dozuna göre | 10–15 gün arayla tekrarlanır |
| Olgunlaşma | Potasyum sülfat + mikro element karışımı | 10 kg + yapraktan | Renk ve aroma için önemlidir |
🔎 Sonuç:
Kireçli topraklarda en önemli hedef, pH’ı düşürmek, bağlanmayı önlemek ve bitkinin elementi alabileceği formda gübre kullanmaktır.
Bu da asitli ve şelatlı gübrelerle, yapraktan takviyelerle ve organik madde artışıyla sağlanır. 🌿
- Hasan
- ***@sorhocam.com
- efe jips tarım
- ***@sorhocam.com
- Hüseyin
- ***@sorhocam.com
- Sorhocam
- ***@sorhocam.com
Toprak karakterinizi iyileştirmeniz gerekiyor bu yüzden son bahar ayında yada mahsul kalktından sonra hayvan gübresi ve toz kükürt uygulaması yapmanız gerekiyor. Devlet çatak projesi altında bu uygulamaya destekte veriyor.
- Şenel
- ***@sorhocam.com
- Sorhocam
- ***@sorhocam.com
Toprağınıza kükürtle ve humik asit uygulaması yapın. Ardından map ve aminoasit kullanın. Gelişimini tamamladıktan sonra her biçimden sonra 20.20.20 ile devam edin.
- Yoncacı
- ***@sorhocam.com
- Sorhocam
- ***@sorhocam.com
Hayvan tersi kullanmanız gerekli. Son bahar döneminde bolca hayvan tersi serip toprağa karıştırın. Bahar döneminde toprağını istediğiniz tavda olacaktır. Yada sulama suyunda kükürt ve hümik asit kullanınız.
- Recep
- ***@sorhocam.com
- Hakan Ünlü
- ***@sorhocam.com
- Ali lşık
- ***@sorhocam.com
- Ömer
- ***@sorhocam.com
- Aslan
- ***@sorhocam.com
- Admin
- ***@sorhocam.com
Kaliteli Sc formülasyonlu sıvı kükürt ile birlikte yine kaliteli organik madde miktarı yüksek humik asit işinizi görecektir. Ya da bölgenizde çatak projesine destek veriliyorsa bunun için hayvan tersi ile birlikte toz kükürtte kullanabilirsiniz.
- Oktay
- ***@sorhocam.com
- Sorhocam
- ***@sorhocam.com
Kireçli topraklarda kireci çözmek için kükürt kullanmanız gerekmektedir.
- Mehmet Güleç
- @the_imam27@homail.com




