Humik Asitler Hakkında Yanlış Bilinenler Nelerdir?
Tarım dünyasında'siyah altın' olarak bilinen humik asitler hakkında doğru bilinen o kadar çok yanlış var ki, çiftçilerimiz çoğu zaman paralarını yanlış ürünlere veya yanlış uygulamalara harcıyor. Humik asit bir mucizedir, ancak sadece doğru kullanıldığında.
İşte humik asitler hakkında kulaktan dolma yanlışlar ve işin bilimsel doğruları.
Humik Asitler Hakkında Yanlış Bilinenler: Paranızı ve Toprağınızı Koruyun
Humik asit, toprağın organik madde kalitesini artıran en değerli bileşendir. Ancak piyasadaki bilgi kirliliği, bu ürünün yanlış amaçlarla kullanılmasına neden oluyor. Gelin, bu efsaneleri tek tek çürütelim.
1. Yanlış:'Humik Asit Bir Gübredir'
Bu, en yaygın yapılan hatadır. Çiftçiler humik asit verdiğinde bitkiye NPK (Azot-Fosfor-Potas) verdiğini sanır.
-
Doğrusu: Humik asit bir bitki besin maddesi (gübre) değildir; bir toprak düzenleyicidir (biostimulant).
-
Benzetme: Gübre'yemek' ise, humik asit o yemeğin servis edildiği'tabak ve çatal'dır. Toprakta var olan ama bitkinin alamadığı (kilitlenmiş) gübreyi çözer, şelatlar ve bitkiye sunar. Humik asit atıp gübre atmamak, boş tabakla sofraya oturmaya benzer.
2. Yanlış:'Adı Asit, O Halde Toprak pH'ını Hızla Düşürür'
Çiftçiler kireçli topraklarda pH düşürmek için humik aside yüklenir.
-
Doğrusu: Piyasadaki sıvı humik asitlerin (Potasyum Humat) pH'ı yüksektir (genellikle 9-11 arasındadır). Çünkü saf humik asit suda çözünmez; çözünmesi için potasyum hidroksit gibi alkali maddelerle işlenmesi gerekir.
-
Sonuç: Sıvı humik asitler toprağın pH'ını anlık olarak düşürmez (kükürt gibi değildir). Ancak uzun vadede toprak yapısını iyileştirerek bitkinin yüksek pH stresinden kurtulmasını sağlar. Asıl pH dengeleyici etki, uzun vadeli biyolojik aktivite ile olur.
3. Yanlış:'Humik Asit Yapraktan Atılır'
Yaprak gübreleri ile karıştırıp atan çoktur, ancak verim düşüktür.
-
Doğrusu: Humik asit molekülleri çok büyüktür (makro molekül). Yaprak gözeneklerinden (stoma) girmekte zorlanır ve yaprak yüzeyinde kalır.
-
Çözüm: Yapraktan uygulama için humik asidin'kardeşi' olan Fulvik Asit kullanılmalıdır. Fulvik asit molekülleri küçüktür, rengi sarı/açık kahvedir ve yapraktan kolayca geçer.
-
Kural: Humik Asit $\rightarrow$ Toprağa (Kök)
-
Fulvik Asit $\rightarrow$ Yaprağa
-
4. Yanlış:'Rengi Ne Kadar Koyuysa O Kadar Kalitelidir'
Koyu siyah renkli her sıvı, kaliteli humik asit değildir.
-
Doğrusu: Bazı merdiven altı üreticiler, kalitesiz kömür tozunu suyla karıştırıp veya boyar madde katıp'yoğun humik asit' diye satabilmektedir. Gerçek humik asit (Leonardit kaynaklı) suda tamamen çözünmeli, dibe tortu bırakmamalıdır. Bir bardak suya damlattığınızda hızla yayılmalı, çökmemelidir.
5. Yanlış:'Her Toprağa Aynı Miktarda Atılır'
'Dönüme 2 litre at, geç' mantığı yanlıştır.
-
Doğrusu: Kumlu topraklarda humik asit, su ve gübre tutma kapasitesini artırmak için çok kritiktir ve daha sık uygulanmalıdır. Killi (ağır) topraklarda ise toprağı gevşetmek (havalandırmak) için kullanılır. Dozaj, toprağın organik madde miktarına göre ayarlanmalıdır.
Özet Tablo: Humik Asit vs. Fulvik Asit
Hangisini ne zaman kullanacağınızı karıştırmamak için bu tabloyu referans alabilirsiniz:
| Özellik | Humik Asit | Fulvik Asit |
| Molekül Boyutu | Büyük (Makro) | Küçük (Mikro) |
| Renk | Koyu Siyah / Koyu Kahve | Sarı / Bal Rengi / Açık Kahve |
| Uygulama Yeri | Toprak (Kök bölgesi) | Yaprak (Püskürtme) veya Toprak |
| Temel Görevi | Toprak yapısını düzeltir, su tutar, kökü geliştirir. | Besinleri bitki içine taşır, hızlı etki eder. |
| pH Uyumu | Asidik ortamlarda çökebilir. | Her pH'da (asidik ilaçlarla bile) çalışır. |
Sonuç: Doğru Bilgi Verim Getirir
Humik asitler, toprağınızın'bağışıklık sistemi' gibidir. Yanlış beklentilerle (anında pH düşürsün, gübre yerine geçsin gibi) kullanmak hayal kırıklığı yaratır. Ancak onu bir toprak düzenleyici ve gübre etkinleştirici olarak kullanırsanız, attığınız taban gübresinden %20-30 daha fazla verim alırsınız.
Tavsiye: Humik asit alırken içeriğindeki'Toplam Humik + Fulvik Asit' oranına ve hammaddesinin'Leonardit' olup olmadığına mutlaka etiketten bakın.