Erik Yetiştiriciliğinde Gübreleme Programı Nasıl Olmalıdır?
Erik (Prunus domestica / Prunus salicina) yetiştiriciliğinde doğru gübreleme, ağacın dengeli gelişimi, yüksek verim, kaliteli ve aromatik meyve elde edilmesi için temel faktörlerden biridir.
Aşağıda, genel bir Erik Gübreleme Programı verilmiştir. Ancak her zaman toprak ve yaprak analizleri ile desteklenmesi gerekir.
🌱 1. Toprak ve Yaprak Analizi
-
Toprak numunesi: 0–30 cm ve 30–60 cm derinliklerden, her 3–4 dekar için ayrı alınmalıdır.
-
Yaprak numunesi: Temmuz ayında, tam gelişmiş sürgünlerin ortasındaki yapraklardan alınır.
-
Analiz sonuçlarına göre dozlar kesinleştirilir.
📅 2. Erik Gübreleme Takvimi
| Dönem | Amaç | Kullanılacak Gübre / Uygulama | Açıklama |
|---|---|---|---|
| Kış Sonu (Şubat - Mart) | Kök gelişimi, tomurcuk uyanması | 🔸 Dekara 3–4 kg Amonyum Sülfat (21% N) 🔸 Dekara 2–3 kg Triple Süper Fosfat (TSP - %43 P₂O₅) 🔸 Dekara 2–3 kg Potasyum Sülfat (%50 K₂O) | Budama sonrası, toprak ısınmadan önce, ağaç taç izdüşümüne gömülür. |
| Çiçeklenme Öncesi (Mart - Nisan) | Çiçek tutumu, meyve başlangıcı | 🔸 Yapraktan 0.3% Üre + Mikro element karışımı (Fe, Zn, B) | Bor, çiçek dökümünü önler; çinko sürgün gelişimini destekler. |
| Meyve Tutumu (Nisan - Mayıs) | Meyve tutumu ve erken gelişim | 🔸 Dekara 3–4 kg Amonyum Nitrat (33% N) 🔸 Yapraktan Kalsiyum Nitrat (%0.5) | Kalsiyum meyve eti sertliği ve çatlamaya karşı dayanıklılığı artırır. |
| Meyve Büyüme Dönemi (Mayıs - Haziran) | Meyve iriliği, renk, tat | 🔸 Dekara 2–3 kg Potasyum Sülfat 🔸 Yapraktan 0.3% Potasyum Nitrat (13-0-46) | Potasyum şeker birikimini ve renk oluşumunu artırır. |
| Hasat Sonrası (Temmuz - Ağustos) | Ağaç dinlenmesi ve tomurcuk oluşumu | 🔸 Dekara 2–3 kg Amonyum Sülfat 🔸 Yapraktan 0.2% Üre | Yeni sezona hazırlık için besin rezervi oluşturur. |
💧 3. Damla Sulama (Fertigasyon) ile Gübreleme
Eğer bahçede damla sulama sistemi varsa, gübreleme aşağıdaki gibi haftalık olarak verilebilir:
| Gelişim Dönemi | N (ppm) | P₂O₅ (ppm) | K₂O (ppm) | Önerilen Gübreler |
|---|---|---|---|---|
| Sürgün başlangıcı | 80 | 30 | 60 | Amonyum Nitrat + MAP + Potasyum Sülfat |
| Meyve tutumu | 100 | 40 | 100 | Kalsiyum Nitrat + MKP + Potasyum Sülfat |
| Meyve gelişimi | 80 | 20 | 150 | Potasyum Nitrat + Üre Fosfat |
| Hasat sonrası | 50 | 10 | 60 | Amonyum Sülfat + Potasyum Sülfat |
💡 Fertigasyon (sulama ile gübreleme) sırasında EC (iletkenlik) 2.0 dS/m’yi aşmamalıdır.
🍃 4. Mikro Besin Uygulamaları
| Element | Eksiklik Belirtisi | Çözüm |
|---|---|---|
| Demir (Fe) | Yaprak damarları yeşil, aralar sarı | Fe-EDDHA (damlamadan 5–10 g/ağaç) |
| Çinko (Zn) | Sürgün kısalığı, küçük yaprak | ZnSO₄ %0.3 (yapraktan) |
| Bor (B) | Çiçek dökümü, meyve şekil bozukluğu | H₃BO₃ %0.2 (yapraktan) |
| Mangan (Mn) | Damar aralarında sararma | MnSO₄ %0.3 (yapraktan) |
⚠️ 5. Dikkat Edilmesi Gerekenler
-
Fazla azot, sürgün gelişimini artırır ama meyve kalitesini düşürür.
-
Kireçli topraklarda Amonyum Sülfat ve Potasyum Sülfat tercih edilmelidir.
-
Ağaç yaşına göre doz ayarı yapılmalıdır:
-
1–3 yaş: Tam dozun %30’u
-
4–6 yaş: %60’ı
-
7 yaş ve üzeri: Tam doz
-
-
Yaprak uygulamaları sabah erken veya akşam serinliğinde yapılmalıdır.
🍑 Örnek Basit Sezonluk Uygulama (7 yaş üzeri, damla sulamalı erik bahçesi)
| Ay | Uygulama | Gübre |
|---|---|---|
| Mart | Dip gübresi | 300 g Amonyum Sülfat + 200 g TSP + 200 g Potasyum Sülfat |
| Nisan | Yaprak gübresi | 0.3% Üre + Mikro element karışımı |
| Mayıs | Fertigasyon | Haftalık 1.5 kg Amonyum Nitrat + 1.5 kg Potasyum Sülfat |
| Haziran | Fertigasyon | Haftalık 1 kg Potasyum Nitrat + 0.5 kg MKP |
| Temmuz | Yaprak gübresi | 0.2% Üre + 0.5% Kalsiyum Nitrat |
| Ağustos | Dip gübresi | 300 g Amonyum Sülfat |