Fındık Yetiştiriciliğinde Gübreleme Programı Nasıl Olmalıdır?
Fındık (Corylus avellana) yetiştiriciliğinde doğru ve dengeli gübreleme, ağaç sağlığı, yüksek verim ve kaliteli fındık elde etmek için kritik öneme sahiptir. Fındık, kök sistemi geniş ve yüzeysel olduğu için, gübreleme programı toprak ve yaprak analizleriyle desteklenmelidir. Aşağıda, genel bir Fındık Gübreleme Programı verilmiştir.
🌱 1. Toprak ve Yaprak Analizi
| Analiz Türü | Zaman | Açıklama |
|---|---|---|
| Toprak Analizi | Sonbahar (Hasat sonrası, Eylül-Ekim) veya ilkbahar (Şubat) | 0–30 cm ve 30–60 cm derinlikten numune alınmalı |
| Yaprak Analizi | Temmuz ortası | Olgun ve sağlıklı yapraklardan, sürgün ortasındaki yapraklar tercih edilir |
Analiz sonuçları, gübre miktarını kesin olarak belirler. Aşağıdaki değerler ortalama dozlardır.
📅 2. Fındık Gübreleme Takvimi
| Dönem | Amaç | Kullanılacak Gübre | Açıklama / Notlar |
|---|---|---|---|
| Kış Sonu (Şubat - Mart) | Kök ve sürgün gelişimi | 🔸 4–6 kg/dekar Amonyum Sülfat (21% N) 🔸 3–4 kg/dekar Triple Süper Fosfat (TSP %43 P₂O₅) 🔸 3–4 kg/dekar Potasyum Sülfat (%50 K₂O) | Taç izdüşümüne serpilip toprağa karıştırılır |
| Çiçeklenme Öncesi (Mart - Nisan) | Çiçek ve meyve tutumu | 🔸 %0.3 Üre + %0.2 Bor (H₃BO₃) (yapraktan) | Bor eksikliği çiçek dökümünü artırır |
| Meyve Tutumu ve Gelişim (Nisan - Mayıs) | Sürgün ve meyve gelişimi | 🔸 5–6 kg/dekar Amonyum Nitrat (33% N) 🔸 %0.5 Kalsiyum Nitrat (yapraktan) | Kalsiyum, meyve kalitesi ve kabuk sertliği için önemlidir |
| Meyve Gelişimi (Mayıs - Haziran) | Meyve iriliği ve kalite | 🔸 3–4 kg/dekar Potasyum Sülfat 🔸 %0.3 Potasyum Nitrat (yapraktan) | Potasyum şeker birikimi ve meyve kalitesini artırır |
| Hasat Sonrası (Temmuz - Ağustos) | Ağaç besin rezervini yenileme | 🔸 3–4 kg/dekar Amonyum Sülfat 🔸 %0.2 Üre (yapraktan) | Gelecek sezon için besin sağlanır |
💧 3. Sulama ile Gübreleme (Fertigasyon)
Eğer bahçede damla sulama sistemi mevcutsa, aşağıdaki program uygulanabilir:
| Dönem | N (ppm) | P₂O₅ (ppm) | K₂O (ppm) | Önerilen Gübreler |
|---|---|---|---|---|
| Sürgün başlangıcı | 80 | 30 | 60 | Amonyum Nitrat + MAP + Potasyum Sülfat |
| Meyve tutumu | 100 | 40 | 100 | Kalsiyum Nitrat + MKP + Potasyum Sülfat |
| Meyve gelişimi | 80 | 20 | 150 | Potasyum Nitrat + Üre Fosfat |
| Hasat sonrası | 50 | 10 | 60 | Amonyum Sülfat + Potasyum Sülfat |
EC değeri 2.0 dS/m’yi geçmemelidir.
🍃 4. Mikro Besinler
| Element | Eksiklik Belirtisi | Uygulama |
|---|---|---|
| Bor (B) | Çiçek dökümü, küçük meyve | H₃BO₃ %0.2 (yapraktan) |
| Çinko (Zn) | Kısa sürgün, küçük yaprak | ZnSO₄ %0.3 (yapraktan) |
| Demir (Fe) | Sararmış yaprak (kloroz) | Fe-EDDHA (damlamadan 5–10 g/ağaç) |
| Mangan (Mn) | Yaprak damar arası sararma | MnSO₄ %0.3 (yapraktan) |
| Kalsiyum (Ca) | Meyve eti ve kabuk kalitesi | Kalsiyum Nitrat %0.5 (yapraktan) |
⚠️ 5. Dikkat Edilecek Noktalar
-
Fazla azot → sürgün büyümesi artar, meyve kalitesi düşer.
-
Kireçli topraklarda Amonyum Sülfat ve Potasyum Sülfat tercih edilmelidir.
-
Ağaç yaşına göre doz ayarlanmalı:
-
1–3 yaş: %30
-
4–6 yaş: %60
-
7 yaş ve üzeri: tam doz
-
-
Yapraktan uygulamalar sabah erken veya akşam serinliğinde yapılmalıdır.
-
Düzenli sulama ile gübre verimi artırılır.
🌰 6. Örnek Sezonluk Plan (7 yaş üstü, damla sulamalı fındık bahçesi)
| Ay | Uygulama | Gübre ve Miktar |
|---|---|---|
| Şubat-Mart | Dip gübresi | 400 g Amonyum Sülfat + 300 g TSP + 300 g Potasyum Sülfat |
| Mart-Nisan | Yaprak gübresi | 0.3% Üre + 0.2% Bor |
| Nisan-Mayıs | Fertigasyon | Haftalık 1.5–2 kg Amonyum Nitrat + 1.5–2 kg Potasyum Sülfat |
| Mayıs-Haziran | Fertigasyon | Haftalık 1–1.5 kg Potasyum Nitrat + 0.5 kg MKP |
| Temmuz | Yaprak gübresi | 0.5% Kalsiyum Nitrat |
| Ağustos | Dip gübresi | 300–400 g Amonyum Sülfat |