Kayısı Yetiştiriciliğinde Gübreleme Programı Nasıl Olmalıdır?
Kayısı Yetiştiriciliğinde Gübreleme Programı
Kayısı (Prunus armeniaca L.) ağaçlarında doğru gübreleme programı, yüksek verim, kaliteli meyve ve sağlıklı ağaç gelişimi için kritik öneme sahiptir. Aşağıda, genel bir Kayısı Gübreleme Programı verilmiştir. Ancak bu değerler, toprak ve yaprak analiz sonuçlarına göre mutlaka revize edilmelidir.
🌱 1. Toprak Analizi Öncesi Bilgilendirme
-
Toprak analizi: 0–30 cm ve 30–60 cm derinliklerden numune alınmalı.
-
Yaprak analizi: Temmuz ayında, tam gelişmiş, hastalıksız ve ortadaki sürgünlerden alınmalıdır.
-
Analiz sonuçlarına göre aşağıdaki dozlar artırılabilir veya azaltılabilir.
📅 2. Yıllık Kayısı Gübreleme Takvimi
| Dönem | Amaç | Kullanılacak Gübre / Uygulama | Açıklama |
|---|---|---|---|
| Kış Sonu (Şubat - Mart) | Kök gelişimi, tomurcuk uyanması | 🔸 Dekara 3–4 kg Amonyum Sülfat (21% N) 🔸 Dekara 2–3 kg Triple Süper Fosfat (TSP - %43 P₂O₅) 🔸 Dekara 2–3 kg Potasyum Sülfat (%50 K₂O) | Toprak ısınmadan önce verilmelidir. Kök bölgesine serilip karıştırılır. |
| Çiçeklenme Öncesi (Mart - Nisan) | Çiçek tutumu ve sürgün gelişimi | 🔸 Yapraktan 0.3% Üre (N) 🔸 Mikro element karışımı (Fe, Zn, Mn, B) | Özellikle bor eksikliği çiçek dökümüne neden olur. |
| Meyve Bağlama (Nisan - Mayıs) | Meyve tutumu ve büyümesi | 🔸 Dekara 4–5 kg Amonyum Nitrat (33% N) 🔸 Yapraktan Kalsiyum Nitrat (%0.5) | Kalsiyum meyve eti sağlamlığı için önemlidir. |
| Meyve Gelişme Dönemi (Mayıs - Haziran) | Meyve iriliği, renk ve tat | 🔸 Dekara 2–3 kg Potasyum Sülfat 🔸 Yapraktan 0.3% Potasyum Nitrat | Potasyum meyve kalitesi ve şeker içeriğini artırır. |
| Hasat Sonrası (Temmuz - Ağustos) | Ağaç dinlenmesine hazırlık, gelecek yıl tomurcuğu | 🔸 Dekara 2–3 kg Amonyum Sülfat 🔸 Yapraktan 0.2% Üre | Yapraklar dökülmeden önce yapılmalıdır. |
💧 3. Sulama ile Gübreleme (Fertigasyon)
Modern kayısı bahçelerinde damla sulama varsa, aşağıdaki gibi haftalık uygulanabilir:
| Dönem | N (ppm) | P₂O₅ (ppm) | K₂O (ppm) |
|---|---|---|---|
| Sürgün başlangıcı | 80 | 30 | 60 |
| Meyve tutumu | 100 | 40 | 100 |
| Meyve gelişimi | 80 | 20 | 150 |
| Hasat sonrası | 50 | 10 | 60 |
🍃 4. Mikro Besinler
Eksiklik belirtilerine göre yapraktan uygulanabilir:
-
Demir (Fe): Kloroz (sararma) varsa Fe-EDDHA şelatı (damlamadan)
-
Çinko (Zn): Sürgün kısalığı varsa ZnSO₄ %0.3
-
Bor (B): Çiçek dökümü varsa H3BO3 %0.2
-
Mangan (Mn): Yaprak damar araları sarıysa MnSO₄ %0.3
⚠️ 5. Dikkat Edilmesi Gerekenler
-
Fazla azot → meyve yumuşaklığı ve geç olgunlaşma yapar.
-
Ağaç yaşına göre dozlar azaltılmalı veya artırılmalıdır:
-
1–3 yaş: %30’u
-
4–6 yaş: %60’ı
-
7 yaş ve üzeri: Tam doz
-
-
Sulama ile verilen gübreler daha etkin kullanılır.
-
Kireçli topraklarda Amonyum Sülfat ve Potasyum Sülfat tercih edilmelidir.