Önemli Meyve Ağacı Hastalıkları (Gruplara Göre)
Meyve bahçeleri ve bağlarda görülen hastalıklar, üretimde büyük ekonomik kayıplara yol açar. Hastalıklar genellikle meyve ağaçlarının türüne göre farklılık gösterse de (elma-armut, sert çekirdekli, turunçgil, zeytin vb.), bazıları tüm meyve türlerini etkileyebilir.
İşte en önemli meyve ağacı hastalıkları ve gruplarına göre başlıca belirtileri:
🍎 Önemli Meyve Ağacı Hastalıkları (Gruplara Göre)
1. Yumuşak Çekirdekli Meyveler (Elma, Armut, Ayva)
| Hastalık Adı | Etmen Tipi | Belirtiler ve Zararı |
| Karaleke (Venturia spp.) | Mantar | Yaprak, meyve ve sürgünlerde zeytin yeşili veya siyah kadifemsi lekeler. Lekeler büyüdükçe meyvelerde çatlamalar ve şekil bozuklukları oluşur. Ülkemizde en yaygın ve önemli hastalıktır. |
| Ateş Yanıklığı (Erwinia amylovora) | Bakteri | Çiçek, sürgün ve dallarda aniden kararma ve kuruma. Sanki ateşte yanmış gibi bir görünüm verir. Özellikle armutta çok yıkıcıdır ve hızla yayılır. |
| Külleme (Podosphaera leucotricha) | Mantar | Genç sürgünler, yapraklar ve çiçekler üzerinde beyaz, pudramsı bir tabaka oluşumu. Büyümeyi yavaşlatır ve meyve tutumunu azaltır. |
| Pas Hastalığı (Gymnosporangium spp.) | Mantar | Yaprakların üst yüzeyinde sarı-turuncu lekeler, alt yüzeyinde ise memeli veya siğil şeklinde yapılar (kışlık sporlar). Özellikle Armutlarda görülür. |
2. Taş Çekirdekli Meyveler (Şeftali, Kayısı, Kiraz, Erik, Badem)
| Hastalık Adı | Etmen Tipi | Belirtiler ve Zararı |
| Monilya (Mumya Hastalığı) (Monilinia spp.) | Mantar | Çiçeklerin, sürgünlerin ve meyvelerin kahverengileşerek kuruyup mumyalaşması. Mumyalaşmış meyveler ağaçta veya yerde kalır ve bir sonraki yıl enfeksiyon kaynağı olur. Çok yağışlı ilkbaharlarda en büyük zararı verir. |
| Sert Çekirdekli Meyvelerde Bakteriyel Kanser ve Zamklanma (Pseudomonas syringae) | Bakteri | Ağacın gövde, dal ve sürgünlerinde kanser yaraları ve bu yaralardan zamk (reçine) akıntısı görülmesi. Ağacın bir bölümünün veya tamamının kurumasına yol açabilir. |
| Yaprak Kıvırcıklığı (Taphrina deformans) | Mantar | Özellikle Şeftali ve Nektarin yapraklarının kalınlaşması, kırmızılaşması ve kıvrılması. Ağaç fotosentez yapamaz ve zayıflar. |
| Kiraz, Vişne Yaprak Delen (Wilsonomyces carpophilus) | Mantar | Yapraklarda oluşan yuvarlak lekelerin ortasının düşerek delik delik bir görünüm alması. |
⚠️ Genel Mücadele Prensipleri
Meyve ağacı hastalıklarında en kritik mücadele yöntemleri şunlardır:
-
Kültürel Önlemler: Hastalıklı dal ve sürgünlerin kış budamasıyla kesilip yakılması (özellikle Monilya ve Karaleke için).
-
Dayanıklı Çeşit Seçimi: Hastalığa dirençli anaç ve çeşitlerin tercih edilmesi.
-
Hava Sirkülasyonu: Doğru dikim aralığı ve budama ile ağaç tacının havalandırılmasının sağlanması.Kimyasal Mücadele: Özellikle kış dönemi (Gözler uyanmadan önce) ve çiçeklenme dönemi kritik ilaçlama zamanlarıdır. Genellikle Bordo Bulamacı gibi bakırlı preparatlar koruyucu olarak kullanılır.
Hangi meyve türü için (Elma, Kiraz, Zeytin vb.) daha detaylı mücadele bilgisi istersiniz?