Meyve Sebze Ve Bağcılıkta Görülen Genel Hastalıklar Nelerdir?

Aşağıda meyve, sebze ve bağcılıkta görülen genel hastalıklar konusu tarımsal üretim açısından detaylı ve anlaşılır şekilde açıklanmıştır. Bu liste hem tarla/sera/bağ üretimi için hem de entomoloji, fitopatoloji veya tarım dersleri için kullanılabilir.

Meyve, Sebze ve Bağcılıkta Görülen Genel Hastalıklar

Bitkilerde hastalıklar genellikle fungal, bakteriyel, viral veya fizyolojik kaynaklı olabilir. Tarımda verim ve kalite kaybına yol açan başlıca hastalıklar şunlardır:

1. Fungal (Mantar) Hastalıklar

Mantarlar bitkilerde en sık görülen hastalık grubudur. Genellikle nemli ve sıcak ortamları severler.

Meyve ve Sebzelerde

• Mildiyö (Plasmopara viticola / Bremia spp.)

  • Yapraklarda sararma, beyaz pudralı görünüm

  • Üzüm, marul ve kabakgillerde yaygındır

• Külleme (Uncinula necator / Erysiphe spp.)

  • Beyaz tozlu tabaka oluşur

  • Elma, armut, üzüm, kabak ve fasulyede görülür

• Antraknoz (Colletotrichum spp.)

  • Meyve ve yapraklarda kahverengi çürük lekeler

  • Domates, biber, mango, üzüm

• Kök çürüklüğü (Fusarium spp., Rhizoctonia solani)

  • Bitki köklerinde çürüme, gelişme geriliği

  • Sebzeler, bağ, meyve fidanları

• Botrytis / Gri küf (Botrytis cinerea)

  • Meyve ve çiçeklerde gri-kahverengi küf

  • Çilek, üzüm, domates, çiçekler

Bağcılıkta Önemli Fungal Hastalıklar

• Mildiyö (Plasmopara viticola)

• Külleme (Uncinula necator)

• Fomopsis / Gövde çürüklüğü

• Antraknoz ve Botrytis

2. Bakteriyel Hastalıklar

Bakteriyel hastalıklar genellikle su sıçraması, aletler veya böcekler aracılığıyla bulaşır.

• Bakteriyel yanıklık (Xanthomonas spp., Pseudomonas spp.)

  • Yaprak, dal ve meyvelerde yanık lekeleri

  • Domates, biber, elma, armut, üzüm

• Bakteriyel halka çürüklüğü (Erwinia spp.)

  • Meyvelerde ve sebzelerde çürüme

  • Domates, patates

• Bakteriyel solgunluk (Ralstonia solanacearum)

  • Bitki solgunluğu, kök çürümesi

  • Patates, domates, biber, patlıcan

3. Viral Hastalıklar

Virüsler genellikle böcekler, tohum veya mekanik yollarla bulaşır. Kimyasal mücadele yoktur, dayanıklı çeşit kullanımı ve hijyen önemlidir.

• Mozaik Virüsleri (TMV, CMV, TSWV)

  • Yapraklarda mozaik desenler, küçülme ve deformasyon

  • Domates, biber, patates, hıyar

• Yaprak buruşukluğu virüsleri

  • Yapraklarda kıvrılma ve sararma

  • Üzüm, domates

• Sarı lekeli virüsler

  • Yaprak sararması ve meyve deformasyonu

  • Sebzeler ve bazı meyveler

4. Fizyolojik ve Çevresel Hastalıklar

• Kalsiyum eksikliği / uç yanıklığı

  • Domates, biber meyvelerinde kahverengi yanık lekeleri

• Bor eksikliği

  • Elma ve armutta meyve çatlaması

• Su stresi ve sıcaklık zararları

  • Yaprak yanıklığı, meyve dökümü

5. Genel Tarımsal Önlemler

1. Kültürel Önlemler

   • Ekim nöbeti ve sağlam tohum/fide kullanımı

   • Sulama ve drenajın düzenlenmesi

   • Bitki arası mesafeyi koruma

2. Kimyasal Mücadele

   • Fungusit, bakterisit, insektisit (virüsler için etkili değil)

   • Etkili doz ve uygulama zamanına dikkat

3. Biyolojik Mücadele

   • Yararlı mikroorganizmalar (Trichoderma, Bacillus)

   • Böcek zararlılarını kontrol ederek viral yayılımı engelleme

4. Hijyen ve Karantina

   • Hasta bitki ve meyvelerin imhası

   • Araç-gereç dezenfeksiyonu

Özet Tablo: Meyve, Sebze ve Bağcılıkta Görülen Başlıca Hastalıklar