Sülfat, Şelat, Oksit Nedir?
Sülfat, Şelat, Oksit Nedir?
Tarımda kullanılan gübrelerde ve bitki besleme ürünlerinde sıkça karşımıza çıkan sülfat, şelat ve oksit ifadeleri aslında bitkiye verilen elementin kimyasal formunu belirtir. Bu formlar, elementin çözünürlüğünü, bitki tarafından alınabilirliğini ve uygulama şekillerini etkiler.
🔹 1. Sülfat (Sulfate)
✅ Nedir?
Bir elementin sülfür (kükürt) ile oluşturduğu tuz formudur. Suda çözünür ve bitkiler tarafından kolayca alınabilir.
🔬 Örnekler
-
Çinko Sülfat (ZnSO₄)
-
Magnezyum Sülfat (MgSO₄)
-
Amonyum Sülfat ((NH₄)₂SO₄)
🌱 Avantajları
-
Toprakta hızla çözünür.
-
Bitkiler için hızlı etki sağlar.
-
Aynı anda kükürt de verir (bitkiler için faydalıdır).
🔹 2. Şelat (Chelate)
✅ Nedir?
Mikro elementlerin (örneğin demir, çinko, mangan) organik bir molekülle sarılması (bağlanması) işlemidir. Bu molekül genellikle EDDHA, DTPA, EDTA gibi maddelerdir.
🔬 Örnekler:
-
Fe-EDDHA (şelatlı demir) – yüksek pH'lı topraklar için idealdir.
-
Zn-EDTA (şelatlı çinko)
🌱 Avantajları
-
Bitki tarafından çok kolay alınır.
-
Yüksek pH'lı (alkali) topraklarda bile çözünürlüğünü kaybetmez.
-
Yaprak gübrelerinde çok etkilidir.
-
Daha az miktarla daha iyi sonuç verir.
🔹 3. Oksit (Oxide)
✅ Nedir?
Bir elementin oksijenle bağlanmış halidir. Genellikle katı ve çözünürlüğü düşük formdadır.
🔬 Örnekler:
-
Çinko Oksit (ZnO)
-
Magnezyum Oksit (MgO)
🌱 Avantajları / Dezavantajları
-
Çözünürlüğü düşüktür, bu yüzden yavaş etki eder.
-
Toprak uygulamalarında kullanılır, yaprak gübrelerinde tercih edilmez.
-
Uzun süreli etki sağlar ama hızlı etki istenen durumlarda uygun değildir.
🔁 Karşılaştırma Tablosu
| Özellik | Sülfat | Şelat | Oksit |
|---|---|---|---|
| Çözünürlük | Yüksek | Çok Yüksek | Düşük |
| Etki Süresi | Orta | Hızlı | Yavaş |
| Uygulama Yeri | Toprak / Yaprak | Yaprak / Toprak | Genellikle Toprak |
| pH Dayanıklılığı | Düşük (alkalide çözünmez) | Yüksek | Düşük |
| Maliyet | Orta | Yüksek | Düşük |
📌 Sonuç:
-
Hızlı etki ve yüksek verim istiyorsan → Şelat
-
Orta maliyetli ve etkili çözüm arıyorsan → Sülfat
-
Yavaş ama uzun süreli etki istiyorsan → Oksit