• notifications1
  • menü

Bugün : 19 Ekim 2021 Salı

ÜLKEMİZDE TAHILLARIN ÖNEMLİ HASTALIKLARI

Bu hastalıklardan ülkemizde tahılda en fazla zarar verenler ve etmenleri şu şekilde sıralanabilir

1.BAŞAK HASTALIKLARI

  1. Sürme (Tilletia foetida, T. caries)
  2. Buğday rastığı (Ustilago nuda tritici)
  3. Arpa açık rastığı (Ustilago nuda hordei)
  4. Arpa yarı açık rastığı (Ustilago nigra)
  5. Arpa kapalı rastığı (Ustilago hordei)
  6. Mısır rastığı (Ustilago maydis)

 

2.YAPRAK VE SAP HASTALIKLARI

  1. Sarı pas (Puccinia striiformis)
  2. Kahverengi pas (Buğdayda Puccinia recondita, arpada P. hordei)
  3. Kara pas (Buğdayda Puccinia graminis tritici, arpada P.graminis hordei)
  4. Külleme (Buğdayda Erysiphe graminis tritici, arpada E.graminis hordei)
  5. Göz Lekesi (Pseudocercosporella herpotrichoides)
  6. Yaprak Lekesi (Arpada Helminthosporium sativum, buğdayda H. tritici-repentis)
  7. Yaprak Çizgi Hastalığı (H. gramineum)
  8. Arpa Ağ Beneklilik Hastalığı (H. teres)
  9. Arpa Yaprak Yağ Lekesi (Rhynchosporium secalis)

 

3.KÖK VE KÖK BOĞAZI HASTALIKLARI

Kök ve Kökboğazı Çürüklük Hastalıkları (Helminthosporium spp, Fusarium spp, Ophiobolus spp, Pythium spp...)

 

4.VİRÜS HASTALIKLARI

  1. Toprak Menşeyli Buğday Mozaik Virüsü
  2. Arpa Sarı Cücelik Virüsü

 

Hastalıkların Belirtileri

a) Bakterilerin Neden Olduğu Hastalıklar: Yumuşak çürüklük, yaprak lekesi, yanıklık, damar hastalıkları, tümörler, vb.

b) Mantarların Neden Olduğu Hastalıklar: Yaprak lekesi, yumuşak çürüklük, kuru çürüklük, başak (baş) yanıklığı, yaprak yanıklığı, tane çürüklüğü, gövde çürüklüğü, yumru çürüklüğü, sürme, rastık, pas, vb.

c) Virüslerin Neden Olduğu Hastalıklar: Klorofil azlığı, cüceleşme, şekil bozukluğu, aşırı büyümeler, vb.

d) Nematodların Neden Olduğu Hastalıklar: Nematodlar direkt olarak zarara neden olabildiği gibi virüslerin taşıyıcısı olarak da zarar yapabilirler. Oluşturduğu zarar şekilleri: Tümörler, çürüklük, cüceleşme, kıvrılma, kökte lezyon , tanede bozukluk, vb.

 

HASTALIKLARIN AÇIKLAMLARI

1.Sürme Hastalığı

Sürme etmeni kışı spor halinde buğday tanesi üzerinde veya seyrek olarak da toprak içinde geçirir. Sürme ile bulaşık tohum ekildiğinde tohumun çimlenmesi sırasında onun yakınındaki spor da çimlenerek genç fidenin dokusuna girer. Çimlenen sporlar ilkbaharda bitki büyümeye başlayınca bitkinin büyüme noktası ile birlikte büyümesini sürdürür. Bitkide başak teşekkül ettiği zaman başağa ulaşarak tanenin içini sporla doldurur. Hastalıklı bitkide boy birkaç cm veya yarı yarıya kısalır. Bitki mavimsi yeşil-grimsi yeşil bir renk alır.

Yapraklarda küçük lekeler görülebilir. Kök zayıf gelişir. Başaklanma döneminde başak mavimsi yeşil bir renk alır ve daha ince ve dağınık bir görünümdedir. Tane daha kısadır ve içi gri renkli, siyah, kül gibi ve çürük balık kokulu sporlar ile dolar. Sürme hastalığının verimi direkt olarak etkisinin yanında sürme ile enfekte olmuş bitki sağlıklı bitkilere oranla diğer hastalıklara ve kışa daha da duyarlıdır. Tanede renk bozukluğuna ve kötü kokuya neden olduğundan kalite ve pazar fiyatını düşürmektedir. Yağlı sürme sporları yanıcı olduğundan hasat sırasında biçerdöverde patlama ve yanmalara neden olabilmektedir.

 

Kontrol: Tohum ilaçlamasıyla hastalık kontrol edilebilir. Erken ekimle de hastalığın etkisi azaltılabilir. Ancak hastalıkla mücadelenin en iyi ve ekonomik şekli dayanıklı çeşit ekmektir.

 

2.Buğdayda Rastık ve Arpada Açık ve Yarı Açık Rastık Hastalıkları

Buğday ve arpa yetiştirilen her alanda görülür. Buğday ve arpanın çiçeklenme zamanında rastıklı başaklardan rüzgarla taşınarak buğday çiçeklerine konan teliosporlar çimlenir ve tanenin gelişmekte olan embriyosunu enfekte eder.

Bu başaklardan alınan tohumlar normal bir görünümdedir fakat rastığın miselini taşımaktadır. Bu tohumlar ekildiğinde miseller bitkinin büyüme noktası ile birlikte sistematik olarak ilerler ve çiçeklenme zamanında başağın çiçek organları yerini siyah spor kümeleri ile doldurur. Bu sporlar daha sonra rüzgarla etrafa dağılır ve sadece başak ekseni kalır.

 

Kontrol: Ekimden önce tohumlar sistemik etkili ilaçlarla ilaçlanabilir. Rastığa dayanıklı çeşitlerde ilaçlamaya gerek yoktur. Buğday çeşitlerinden Bezostaya 1 orta derecede dayanıklıdır.

 

3.Arpada Kapalı Rastık Hastalığı

Açık rastıktan farkı hastalıklı başaklardaki sporların rüzgar gibi etkenlerle dökülmemesi ve bulaşma şeklinin çiçekle değil tohumla olmasıdır. Buğday sürmesinde olduğu gibi sporlar tohumun yüzeyindedir.

 

4.Sarı Pas

Ülkemizde en yaygın olan pas hastalığıdır. Epidemi olduğu yıllarda özellikle hastalığa hassas çeşit ekildiğinde %30-40'lara varan verim kaybına neden olmaktadır. Verim kaybının yanında tanelerin kırışık ve cılız olmasına yol açtığı için kalite değerini de azaltmaktadır. Kıştan sonra havaların yağışlı, rutubetli ve serin geçtiği yerlerde daha fazla zarar yapar.

Belirtileri: Diğer iki pasa göre daha erken dönemde görülür. Kışları daha ılıman geçen yerlerde biraz daha erken dönemde görülebilir. Sarı renkli sporlar yaprak damarlar arasında gelişir ve yaprak boyunca devam ederek makine dikişi şeklinde bir görünüm oluşturur.

Kontrol: En etkili ve ekonomik kontrol şekli dayanıklı çeşit kullanımıdır. Kimyasal kullanımı pahalı bir yoldur ancak genetik bir materyalin korunması amacıyla uygulanabilir. Tarla koşullarında sarı pasa dayanıklı bazı çeşitlerden biri de Bezostaya 1 dir.

 

5. Kahverengi Pas

Ülkemizde sarı pasa göre daha az yaygın olmasına rağmen diğer paslara göre daha üniform ve düzenli görülür. Hastalık erken dönemde gelirse daha fazla verim kaybına neden olur ve zararı hasada kadar sürer.

 

Belirtileri: Kahverengi pas bitkinin yapraklarında görülür. Sporlar portakal sarısı renkte, yuvarlak veya az oblong ve kara pasa göre daha küçük olur.

 

Kontrol: Dayanıklı çeşit kullanımı en etkili ve ekonomik kontrol şeklidir. Tarla koşullarında kahverengi pasa dayanıklı bazı çeşitlere örnek olarak Bezostaya verilebilir.

 

6. Kara pas

Buğday ekilen her yerde görülmekle birlikte bölgemizde bazı yıllar zarar yapmaktadır. Hastalık, ilkbaharda hava rutubeti yükseldiğinde ve ısı 200C'nin üstüne çıktığı zaman gelişir. Hastalık bitkinin gövdesinde, yapraklarında, kılçıklarında ve kök hariç her parçasında görülür. Tane verimi ve kalitesini azaltır. Diğer küçük tanelileri ve buğdaygil otları da enfekte edebilir.

 

Belirtileri: Yazın koyu kahverengi ve genellikle oval şekilli sporlar meydana getirirler. Bu sporlar oluşurken epidermisi yırtarak çıkar ve daha sonra siyahlaşırlar.

 

Kontrol: Dayanıklı çeşit kullanımı önerilmektedir. Tarla koşullarında kara pasa dayanıklı bazı çeşitlerden biri Bezostaya dır.

 

7.Külleme

Ilıman ve yağışlı alanlarda daha sık görülen bir tahıl hastalığıdır. Fungus bitki yaprakları üzerinde nokta şeklinde beyaz-gri renkte puslu püstüller halinde görülür. Uygun koşullarda püstüller birleşir, yaprağın tamamını kaplayabilir, hatta sap ve başağa kadar ulaşabilir.

Kontrol: Hastalıkla mücadelede en güvenilir yol dayanıklı çeşit ekilmesidir. Sık ekim ve fazla azotlu gübre vermekten kaçınılmalıdır. Ekim nöbeti de etkili olmaktadır. Etkili ilaç bulunmaktadır fakat ekonomikliği hesaplanmalıdır.

 

8.Yaprak Lekesi Hastalıkları

Hastalığın etmenine göre farlılıklar göstermekle birlikte yaprak üzerinde değişik şekillerde lekelerin oluşmasına ve bazen yaprakların ve bitkinin tamamen kurumasına neden olurlar. Genellikle tohumla veya topraktaki bitki artıkları ile bulaşır.

 

Kontrol: Sağlıklı temiz tohumluk kullanımı, sık ekim ve fazla azotlu güb#804040en kaçınılmalı. Tarlada bitki artıklarının temizlenmesi, yabancı ot mücadelesi ve ekim nöbeti gibi kültürel tedbirler yararlı olmaktadır. Bazı etmenlere karşı tohum ilaçlaması da yapılabilir. Varsa dayanıklı çeşit yetiştirilmelidir.

 

9.Kök ve Kökboğazı Çürüklüğü

Hastalık etmenleri kökte ve kökboğazında çürümelere yol açar, sık sık bodurlaşmaya da neden olur.

 

Kontrol: Yaprak lekesi hastalıklarında olduğu gibi.

 

10.Toprak Menşeyli Buğday Mozaik Virüs Hastalığı

Eskişehir ve Konya'da buğday ve arpatarlalarında tespit edilen ve ilkbaharda erken dönemde bitkilerin rozetleşmesi ve aşırı kardeşlenmesi şeklinde belirtilerle ortaya çıkan hastalığın virüsten kaynaklandığı ortaya çıkmıştır. İklimin, hastalığın gelişmesi için uygun gittiği yıllarda, bazı çiftçi tarlalarında % 80'lere varan verim kayıpları gözlenmiştir.

 

Hastalığın kontrolü için agronomik önlemler ve kimyasal mücadele ekonomik olmamaktadır. Geç ekimle hastalık kontrolü mümkün olmakla birlikte ekim zamanının gecikmesi nedeniyle de verimde bir azalma olacağından önerilmemektedir. Bu virüs hastalığı ile mücadelenin en etkin yolu hastalıkla bulaşık yerlere dayanıklı çeşit ekilmesidir. Bazı yerlerde hastalığın etkisinden kısmen kaçınmak için çiftçiler arpa ekmektedir.

 

HASTALIKLARLA MÜCADELE İÇİN

1. Kültürel Tedbirler:   Daha erken ekim, geç ekim, sık ekimden ve aşırı gübre kullanımından kaçınma, yabancı otlarla mücadele, bitkinin kuvvetli gelişmesini sağlayacak şekilde uygun oranda ve zamanda gübreleme gibi bazı kültürel yöntemlerle hastalıklarla savaşta başarılı olunabilmektedir. Ancak bu tedbirler çoğu zaman yeterli olmamaktadır.

 

2. Kimyasal Kullanılması:   Hastalıklarla savaş konusunda izlenen en yaygın yöntem ise kimyasal yöntemdir. Tohum ilaçlanarak ekilmekte veya bitki gelişmesinin değişik dönemlerinde yüzeysel ilaçlama yapılarak hastalıklarla mücadele edilmektedir. Ancak bu şekilde mücadele de her hastalık için ekonomik olmamaktadır. Ayrıca çevrenin kirlenmesine yol açtığından mümkün olduğunca kaçınılması gereken bir yoldur.

 

3. Dayanıklı Çeşit Kullanımı:   Bugün için hastalıklarla savaşın en ekonomik, en kesin yolu dayanıklı çeşitler geliştirilerek, bunların üretilmesidir. Araştırma enstitülerinde çeşit ıslahında yüksek verim, yüksek kalite, kışa ve kurağa dayanıklılığın yanında hastalıklara karşı dayanıklılık en önemli hedefler arasında yer almaktadır. Ancak herhangi bir hastalığa karşı dayanıklı olarak geliştirilen bazı çeşitler bir süre sonra hastalanabilmektedir. Bunun nedeni başka ortamlardan aynı hastalığın değişik ırklarının taşınması veya o bölgede mutasyon ile farklı ırkların oluşması ve bu çeşidin bu yeni ırklara karşı dayanıklılık geni taşımamasıdır. Bu nedenle dayanıklılık ıslahı çalışmaları devamlı olmalı ve hastalık etmeninin fizyolojik değişimi yakından izlenmelidir. Yeni dayanıklı çeşitler geliştirilmeli veya yüksek verimli mevcut çeşitlere dayanıklılık geni aktarılmalıdır.

Dokümanlar

x
Bu konu hakkındaki görüşlerinizi ve isteklerinizi bize iletebilirsiniz!

Ramazan Özkaracadağ

8.02.2017 15:43:55

taçlı pas buğdayda görülmez yulafta görülür5

Alperen

27.05.2016 20:02:00

Konu ile ilgili elimde kendi çekmiş olduğum resimler var size nasıl gönderebilirim sayın admin.

Sümeyra

14.04.2016 01:43:42

Teşekkürler..

Misafir

12.04.2016 16:26:41

Ben hiç duymadım taçlıpasın buğdayda görüldüğünü..

Hamit

9.04.2016 15:32:34

Taçlıpas buğdayda görülür mü?

Güvenlik Kodu : 53232

(Güvenlik kodunu bu kutucuğa yazın!)

Önemli Sebze Zararlıları Nelerdir?

Önemli Sebze Zararlıları Nelerdir?

SEBZE ZARARLILARI Hastalık ve zararlılar ile hiç mücadele yapılmaz ise ancak zararlılardan artan hasat edilir. Fakat bilinçli ve zamanında yapılan ilaçlı mücadele ve önceden alınan kültürel önlemler ile hastalık ve zararlı kayıplarının en aza indirgenebileceğini unutmayınız. Bu dersimizde de önemli sebze zararlılarını, zarar şekillerini ve müca...

Önemli Tahıl Hastalıkları Nelerdir?

Önemli Tahıl Hastalıkları Nelerdir?

ÜLKEMİZDE TAHILLARIN ÖNEMLİ HASTALIKLARI Bu hastalıklardan ülkemizde tahılda en fazla zarar verenler ve etmenleri şu şekilde sıralanabilir 1.BAŞAK HASTALIKLARI Sürme (Tilletia foetida, T. caries) Buğday rastığı (Ustilago nuda tritici) Arpa açık rastığı (Ustilago nuda hordei) Arpa yarı açık rastığı (Ustilago nigra) Arpa kapalı rastığı ...

Önemli Tahıl Zararlıları Nelerdir?

Önemli Tahıl Zararlıları Nelerdir?

Ülkemizde tahıllarda zarar yapan en önemli zararlılar süne, kımıl, bambul, zabrus, yaprak bitleri, ekin sap arısı, ve tripslerdir. 1.SÜNE Zarar Şekli ve Biyolojisi: Güneydoğu, Trakya ve İç Anadolu Bölgelerinde önemli ürün kayıplarına neden olan bir böcektir. Bitkiye ve taneye olmak üzere iki şekilde zararı vardır. 1200-1600 metre yükseklerde...

Bağlarda Görülen Önemli Hastalık Ve Zararlılar Nelerdir?

Bağlarda Görülen Önemli Hastalık Ve Zararlılar Nelerdir?

ASMA HASTALIK VE ZARARLILARI (Türkçe - Latince) Bağ Antraknozu Hastalığı (Elsinoe Ampelina) Bağ Küllemesi Uncinula Necator (Schw.) Bağ Mildiyösü (Plasmopara Viticola) Bağlarda Kurşuni Küf Hastalığı (Botrytis Cinerea) Bağlarda Kav (Esca) Hastalığı (Stereum Hirsutum, Phellinus İgniarius) Bağlarda Kök Uru Hastalığı (Agrob...

Biberlerde Görülen Önemli Hastalık Ve Zararlılar Nelerdir?

Biberlerde Görülen Önemli Hastalık Ve Zararlılar Nelerdir?

BİBER HASTALIK VE ZARARLILARI Bakteriyel Benek Hastalığı (Pseudomonas syringae pv. Tomato) Bakteriyel Kanser ve Solgunluk (Clavibacter michiganensis subsp. Michiganensis) Bakteriyel Leke Hastalığı (Xanthomonas vesicatori) Biberlerde Kök Boğazı Yanıklığı Hastalığı (Phytophthora capsici) Domates Öz (Gövde) Nekrozu (Pseudomonas...

Önemli Meyve Zararlıları Nelerdir?

Önemli Meyve Zararlıları Nelerdir?

Meyve Zararlıları Ağaç Kızılkurdu Agaç Sarı Kurdu Akarlar Akdeniz Meyve Sineği Altın Kelebek Amerikan Beyaz kelebegi Antep Fıstığı Göz kurdu Antep Fıstığı İçguvesi Antep Fıstığı Virgül Kabuklu Biti Antepfıstığı Beyaz Kabuklu biti Antepfıstığı Dal Güvesi Antepfıstığı Dipkurdu Antepfistiği Kabuklu Biti Antepfıstığı Karagöz Kurdu A...

Önemli Süs Bitkileri Hastalıkları Nelerdir?

Önemli Süs Bitkileri Hastalıkları Nelerdir?

Süs Bitkileri Hastalıkları Camgüzeli Nekrotik Leke Virüsü Gül Küllemesi Hastalığı Karanfil Pası Karanfil Yaprak Lekesi Karanfilde Çökerten Karanfilde Kurşuni Küf

Önemli Sebze Hastalıkları

Önemli Sebze Hastalıkları

Sebze türlerinde, tarla kontrolünde diğer tür ve çeşit ile her bir tür için aşağıdaki tabloda belirtilen hastalıklar yönünden kontroller yapılmalıdır. Tür HASTALIKLAR Acur Antraknoz, hıyar mozaik virüsü Bamya Yaprak yanıklığı Biber Sol...

KULLANICI GİRİŞİ

Üye Ol Şifremi Unuttum?

SİTE İSTATİSTİKLERİ
  • Konular (4.676)
  • Resimler (6.398)
  • Dokümanlar (1.878)
  • Üye Sayısı (16.489)
  • Aktif Ziyaretçi (1993)
reflesh

Herşeyi denerim; ama yapabildiklerimi yaparım. Herman Melville

SORHOCAM.COM

Tarım, gıda ve hayvancılık üzerine kurulmuş bir websitesidir. Websitemizde yetiştiricilik, hastalıklar, zararlılar vb. ile ilgili yazılar bulunmaktadır.

Yetiştiriciliği, tarımı, ürünleri, bitkisi, ağacı, çiçeği gübreleri, hastalığı zararı, zararlıları, mücadelesi, ilaçları aşısı, budaması, otu, faydaları, programı, önerileri, istekleri, tavsiyeleri, nedir, nelerdir, nasıl yapılır, özellikleri, kullanım alanları, takvimi, sınavı, sınavları, notları