• notifications1
  • menü

Bugün : 10 Aralık 2022 Cumartesi

Nohut, gelişme dönemlerinde pek çok hastalıklara ve zararlılara maruz kalır. Antraknoz, Rhizoctonia kök çürüklüğü, Pythium çürüklüğü, Fusarium solgunluğu, beyaz küf,bakteriyel yanıklık ve bazı virüs hastalıkları nohutta görülebilen hastalıklar olarak sayılabilir. Ancak, nohut tarımında en çok görülen ve en çok zararı yapan hastalık, antraknoz dur.

 

Nohut yaprakları, sapları ve baklaları yoğun bir şekilde tüylerle kaplıdır. Ayrıca, malic ve oxidic asit salgılarlar. Bu nedenle, yaprak biti (afidler) ve diğer böcek saldırılarından pek etkilenmezler. Toprakta çimlenmekte olan tohuma ve büyüme noktasını tahrip ederek sürmekte olan fideciğe zarar veren böcekler olarak, tel kurtları, mısır tohum kurdu ve yaprakta zarar yapan böcek olarak da galeri böceğini ve yeşil kurdu nohut bitkisine zarar veren böcekler olarak sayabiliriz. Zararlılar arasında en fazla tahribatı yapan nohut yaprak galeri böceği (nohut sineği) ve yeşil kurt (Heliothis viriplaca) dur. Burada, Antraknoz, nohut sineği ve yeşil kurt hakkında bilgiler verilecektir.

 

Nohut antraknozu

Ascochyta rabiei adlı mantar tarafından meydana getirilen, bitkinin toprak üstünde kalan bütün yeşil aksamlarında etkili olan bir hastalıktır. Mantar, hem tohumla hem de bitki artıklarıyla taşınır. Diğer bir ifadeyle, enfeksiyonun ilk kaynağı toprağa ekilen nohut tohumunun kendisi olabileceği gibi, tarlada kalmış hastalıklı bitki artıkları da olabilir.

 

İlk enfeksiyonlar, çiçeklenme-bakla oluşturma döneminde, özellikle yağışlı havaların hemen arkasından bitkinin alt kısımlarında başlar. Oluşan bu ilk enfeksiyonlar tarlanın belirli bölgeleriyle sınırlı kalırlar. Ancak, yağışlı ve rüzgarlı havalar hastalığın tarla içerisinde yayılmasına neden olurlar. Bu yayılmalar, ilk enfeksiyonlar tarafından meydana getirilen sporların dağılmasıyla olur. Sıcaklığın 20-25 oC ve oransal nemin de % 85-95 arasında olması durumunda, yayılan bu sporlar 12 saat içerisinde çimlenirler ve 24 saat içerisinde de bitki dokularına girerek bitki üzerinde ikincil enfeksiyonları meydana getirirler. Eğer, bitki hassas ise, yaklaşık 4-6 gün içerisinde ilk belirtiler görülmeye başlar.

 

Hastalığın ilk belirtileri, yapraklar ve saplarda oluşan, 1-2 mm büyüklüğünde ve kırmızımsı-kahve rengindeki lekelerdir. Daha sonra, bu lekeler büyüyerek açık kahve veya koyu kahve renginde yaralar oluştururlar. Bu yaralar, genellikle sarı renkte alanlarla ve koyu renkteki sınırlarla çevrelenmiş durumdadır.

 

Saplar üzerindeki yaralar ise, daha koyu renkte ve uzunlamasınadır. Saplarda oluşan yaralar üzerinde, üreme organları olan siyah renkteki küçük piknidiaları görmek mümkündür. Saplarda, yaraların oluştuğu noktalardan kırılmalar olmaktadır. Bitki, organlarını kaybettiği için ölmeye mahkumdur. Baklalarda oluşan yaralar, yine koyu renklerle çevrelenmiş durumda ve daireseldir.Enfekte olmuş baklalar içerisindeki tohumlar da hastalıktan etkilenmektedir. Böyle tohumlar, buruşuk ve lekeli olmakta ve tohum renginde bozukluk görülmektedir.

 

Bu hastalıktan etkilenen nohut tarlasında ilk enfeksiyonlar (birincil enfeksiyon) sonucu meydana gelen kurumalar nedeniyle tarla içerisinde yer yer boşluklar oluşur. Bu nedenle, bu hastalığa bazı yörelerde çiftçiler tarafından “Bulut aldı” veya “Bulut çaldı” isimleri de verilmektedir. Hastalık, çok etkili olduğu yıllarda % 100’e varan ürün kayıplarına neden olabilmektedir.

 

Bu hastalığın kontrolü için bazı önlemler alınmalıdır. Öncelikle, bu hastalığa dayanıklı çeşitler ekilmelidir. Eğer, bu mümkün değilse, tohumlar daha önce hastalığın görülmediği alanlardan alınmalıdır veya tohumlar ekimden önce, Thriam, mancozeb (Dithane, Manzeb, Fore, Policar, Zimaneb) ve maneb (Manesan, Manex, Manzate, Newspor) içeren bir fungusitle (100 kg tohuma 300 g) ilaçlanmalıdır. Bitkinin gelişme dönemlerinde, mancozeb, maneb ve chlorothalonil (Bravo ultrex, Bravo 500, Bravo ZN, Daconil (100 litre suya 200 g) veya azoxystrobin (Quadris) içeren ilaçlarla yeşil aksam ilaçlaması yapılmalıdır. Yeşil aksam ilaçlaması, çiçeklenme başlangıcında, hastalık belirtisi görülür görülmez veya görülmeden hemen önce uygulanmalı ve 7-10 gün aralıklarla bir-iki kez daha ilaçlama yapılmalıdır.

 

Tarla içerisinde görülen hastalıklı bitkiler sökülerek imha edilmelidir. Böylece, hastalığın bir sonraki yıla taşınması önlenmiş olacaktır. Hastalık etmeni mantar, tarlada kalan hastalıklı bitki artıklarında da yaşayabildiği için, üst üste aynı tarlaya nohut ekiminden kaçınılmalıdır. Bu hastalık etmeninin tek konukçusu nohut olduğu ve sadece nohutta zarar yaptığı için, münavebeye önem verilmelidir. Eğer, aynı tarlaya nohut ekimi yapılacaksa, 3-4 yıl ara verilmelidir.

 

 

Nohut Sineği (Liriomyza cicerina),

nohutta zarar yapan en önemli böcektir. En önemli zarar, larvalar tarafından meydana getirilir. Erginlerin dişileri, genellikle 1.5 mm boyunda, siyah veya gri-siyah karışımı renklerde, karın bölgesinde sarı çizgileri bulunan, baş bölgesinin bir kısmı sarımtrak renkte olan bir sinektir (Resim 13). Erkek erginler dişilerden 2-3 mm daha küçüktür.

 

Kışı pupa halinde toprağın 5-6 cm altında geçirirler. Bahar aylarında pupadan çıkan erginler henüz fide dönemindeki nohut bitkilerinde beslenirler ancak, bu beslenmelerinin çok önemli ekonomik bir zararı yoktur. Beslenme sırasında çiftleşen erginlerden dişi sinekler, ovipozitörleri yardımıyla yaprağın üst kısmını delerek yumurtalarını epidermisin hemen altına, yaprak içerisine bırakırlar. Bırakılan yumurtalar çok küçük olduğu ve yaprak dokusu içerisinde olduğu için gözle görülemezler. Her bir dişi genellikle 30-40 arasında yumurta bırakabilir. Yumurtalar birkaç içerisinde açılarak larvalar ortaya çıkar. Çıkan larvalar, 2.5-3.0 mm boyunda, kirli sarı renkte, parlak ve silindir şeklinde olup (Resim 14), yaprağın alt ve üst epidermisi arasında kalan doku içerisinde galeriler açarak beslenirler.

 

Beslenmelerinin bir sonucu, olarak, yaprakçıklar üzerinde oluşan iplik şeklinde, açık renkli galerileri dışarıdan gözle görmek mümkündür. Açılan bu galeriler, yaprakçığın tamamını bir ağ gibi kaplar ve yaprakçıklar fotosentetik faaliyetlerini kaybederler. Yapraklarda sararmalar ve erken dökülmeler görülür. Açılan galerilerin yoğunluğu nedeniyle, zarar görmüş bir tarla, tamamen sararmış gibi görünebilir. Bunun sonucu olarak da, fotosentezle kuru madde üretimi kaybolan veya azalan bitkilerde, verim kaybı meydana gelmektedir. Bazı durumlarda, verim kaybı % 30-40’ a kadar çıkabilmektedir.

 

Beslenmelerini tamamlayarak olgunlaşan larvalar, beslendikleri yaprakçığın kenarlarından toprağa inerek pupa haline geçerler. Pupa dönemi, toprağın 3-5 cm altında yaklaşık 2 hafta sürmektedir. Bu süre sonunda tekrar erginler çıkarak ilk nesilleri vermektedir. Yumurtadan tekrar ergin hale gelmesi için geçen süre 35-45 gün arasında değiştiği için, yılda 2-3 adet döl meydana getirebilirler.

 

Kontrolü için, bitkinin yeşil aksamlarının ilaçlanması gerekir. Yapraklar üzerinde ilk belirtiler görülmeye başlandığında, bir böcek öldürücü (insektisit) ilaçla ilaçlama yapılmalıdır. Bu amaçla, endosülfanlı (Korsülfan) ilaçlar, dekara 150 g dozunda kullanılabilir.

 

 

Yeşil kurt (Heliothis viriplaca), 

Nohut tarımında önemli olan diğer bir yaprak zararlısı da yeşil kurttur. Ergini bir kelebektir. Bitkiye herhangi bir zararı yoktur. Zararı meydana getiren larvalarıdır. Kışı pupa halinde toprağın 5-10 cm altında geçirir. Bahar aylarında, Mayıs ayının ilk haftalarında pupadan çıkan ilk erginler, gelişmelerini ve çiftleşmelerini tamamlayarak ilk yumurtalarını bırakmaya başlarlar. Dişiler, yaprağın orta kısmında yer alan yaprakçıkların alt yüzeyine tek tek veya küme halinde yumurtalarını bırakırlar (Resim 18). Küme içerisindeki yumurta sayısı, 3-5 adetten 20’ ye kadar değişebilir.

 

Yumurtalar uygun sıcaklıklarda, ortalama olarak 1 hafta içerisinde açılırlar. İlk çıkan larvalar açık renkli olup kıllıdır. Kıllar, baş ve göğüs bölgesinin ön kısımlarında siyah renklidir. Larvalar tam olgunluklarına eriştiği anda, 4-5 cm’ lik bir boya ulaşırlar. Vücudunun üst kısmında sarı ve yeşilimsi-kahverengi, her iki yanında da sarı renkte birer bant bulunur

 

Larvalar, yaprakları ve çiçekleri yiyerek beslenirler ve bu şekilde zarar meydana getirirler. Bunun sonucunda, bitkiler tamamen yapraksız kalabildiği gibi, bakla da oluşturamaz. Yaprakların yanında, nohut baklalarında da beslenirler ve zarar yaparlar. Burada beslenen larvalar, baklayı delerek, bakla içerisinde tane oluşumunu engellemekte veya oluşmuş taneyi yiyerek zarar yapmaktadır (Resim 20). Bu zararının sonucunda ise, verimde bir azalmaya neden olurlar.

 

Beslenmesini ve olgunlaşmasını tamamlayan larvalar, toprağa inerek pupa haline geçerler. Pupa dönemini toprağın 5-10 cm altında geçirirler. Bu şekilde kış dönemini de geçirirler. Yılda ancak bir nesil verirler. Zararın önlenmesi veya en aza indirilmesi için, larvaların ilk çıkış döneminde, bir böcek öldürücü (insektisit) ilaç ile yeşil aksam ilaçlamasının yapılması gerekir. Bu amaçla, endosülfan içeren (Korsülfan) ilaçlar, dekara 150 g dozunda kullanılabilir. Zararın devam etmesi halinde, bir–iki kez daha ilaçlama yapılabilir.

 

NOHUT İLAÇLAMA PROGRAMI

İlaçlama Zamanı

Uygulama Amacı

Uygulama

Zamanı

Etkili Madde

Doz(g-ml/100 lt)

Son İlaçlama

Hasat(gün)

Fide Dönemi

Kök Çürüklüğü

Tohum

Mancozeb , (Dithane,M-45) 

 Maneb  , (M-22)

Thiram(Pomarsol Forte)(-R)                                         

200 g/ 100 kg tohuma

-

Gelişme Dönemi

Nohut Antraknoz

Tohum

Mancozeb 80 %

 

200 g/ 100 kg tohuma

-

Maneb 80 %

 

200 g/ 100 kg tohuma

-

Thiram 80 % (-R)(Pomarsol Forte)

 

300 g/ 100 kg tohuma

-

Yeşil Aksam

İlaçlaması

 

Kükürt 80-96-99%

(1/3 oranında talk yada küllü karıştırılmalı)

3 kg/da

 

7

Chlorothalonil 75%

200 g

 

3

Kükürt 80%

300 g

7

Mancozeb 80 %

200 g

28

Maneb 80 %

200 g

28

Baklagil

Tohumböcekleri

Yeşil Aksam

İlaçlaması

 

Cypermethrin 200 g/l(Arrivo)

50ml/da

7

Deltamethrin 25 g/l(Decis)

30 ml/da

3

Esfenvalerate 50 g/l

20ml/da

7

Ambar İlaçlaması

 

Aluminium phosphide 57%

1 adet/1 m3 hacme

-

Pirimiphos Methyl 500g/l

300ml/100 m²

-

Malathion 25%

500g/100m²

-

Çıkış Sonrası

Y.ot

Çıkış Öncesi

Veya Sonrası(2-4

Yapraklı Dönem)

Aclonifen 600g/l(Challenge600)

Linuron %47.5(Linurex)

125ml/da

200g/da

45-50

-

Ekimden Hemen

Sonra(1-2 gün)

İmazethapyr 100g/l(Pursuit)

 

20ml/da

 

-

Ekim

Gübreleme

Ekimle Birlikte

DAP

12-14 kg/da

-

 

Yazar: Dr. Metin Babaoğlu

x
Bu konu hakkındaki görüşlerinizi ve isteklerinizi bize iletebilirsiniz!

Güvenlik Kodu : 63153

(Güvenlik kodunu bu kutucuğa yazın!)

Önemli Nohut Hastalıkları Ve Zararlıları Nelerdir?

Önemli Nohut Hastalıkları Ve Zararlıları Nelerdir?

Nohut, gelişme dönemlerinde pek çok hastalıklara ve zararlılara maruz kalır. Antraknoz, Rhizoctonia kök çürüklüğü, Pythium çürüklüğü, Fusarium solgunluğu, beyaz küf,bakteriyel yanıklık ve bazı virüs hastalıkları nohutta görülebilen hastalıklar olarak sayılabilir. Ancak, nohut tarımında en çok görülen ve en çok zararı yapan hastalık, antraknoz du...

KULLANICI GİRİŞİ

Üye Ol Şifremi Unuttum?

reflesh

Dünyanın en değerli taşı sayılan elmas, milyonlarca yıl önce yaşamış bitkilerin taşlaşmış kalıntısından başka bir şey değildir.

SORHOCAM.COM

Sorhocam.com 2014 yılında Ziraat Mühendisi Arafa KARAÇELEBİ tarafından kurulmuş olup ücretsiz olarak hizmet vermektedir.

Yetiştiriciliği, tarımı, ürünleri, bitkisi, ağacı, çiçeği gübreleri, hastalığı zararı, zararlıları, mücadelesi, ilaçları aşısı, budaması, otu, faydaları, programı, önerileri, istekleri, tavsiyeleri, nedir, nelerdir, nasıl yapılır, özellikleri, kullanım alanları, takvimi, sınavı, sınavları, notları

Copright 2014 - 2022 Konya