Ceviz Yetiştiriciliğinde Gübreleme Programı Nasıl Olmalıdır?
Ceviz (Juglans regia) yetiştiriciliğinde doğru gübreleme, sağlıklı ağaç gelişimi, yüksek verim ve kaliteli meyve elde etmek için kritik öneme sahiptir. Ceviz, diğer meyve türlerine göre daha geç olgunlaşır ve kök sistemi geniştir, bu nedenle gübreleme programı ağaç yaşı, toprak yapısı ve sulama sistemine göre ayarlanmalıdır. Aşağıda genel bir Ceviz Gübreleme Programı verilmiştir:
🌱 1. Toprak ve Yaprak Analizi
| Analiz Türü | Zaman | Açıklama |
|---|---|---|
| Toprak Analizi | Sonbahar (Hasat sonrası, Eylül-Ekim) veya ilkbahar (Şubat) | 0–30 cm ve 30–60 cm derinlikten numune alınmalı. |
| Yaprak Analizi | Temmuz ortası | Olgun ve hastalıksız yapraklardan alınır; özellikle sürgün ortasındaki yapraklar tercih edilir. |
Analiz sonuçları gübre miktarını kesin olarak belirler. Aşağıdaki değerler ortalama dozlardır.
📅 2. Ceviz Gübreleme Takvimi
| Dönem | Amaç | Kullanılacak Gübre | Açıklama / Notlar |
|---|---|---|---|
| Kış Sonu (Şubat - Mart) | Kök gelişimi, tomurcuk uyanması | 🔸 4–6 kg/dekar Amonyum Sülfat (21% N) 🔸 3–4 kg/dekar Triple Süper Fosfat (TSP %43 P₂O₅) 🔸 3–4 kg/dekar Potasyum Sülfat (%50 K₂O) | Taç izdüşümüne serpilip toprağa karıştırılır. |
| Tomurcuk Şişme ve Çiçeklenme Öncesi (Mart - Nisan) | Çiçek ve meyve tutumu | 🔸 %0.3 Üre + %0.2 Bor (H₃BO₃) (yapraktan) | Bor çiçek dökümünü azaltır. |
| Meyve Tutumu ve Erken Gelişim (Nisan - Mayıs) | Sürgün ve meyve gelişimi | 🔸 5–6 kg/dekar Amonyum Nitrat (33% N) 🔸 %0.5 Kalsiyum Nitrat (yapraktan) | Kalsiyum meyve eti sertliği ve kabuk kalitesi için önemlidir. |
| Meyve Gelişimi ve Olgunlaşma (Mayıs - Temmuz) | Meyve iriliği ve kalite | 🔸 3–4 kg/dekar Potasyum Sülfat 🔸 %0.3 Potasyum Nitrat (yapraktan) | Potasyum şeker birikimini ve meyve kabuk kalitesini artırır. |
| Hasat Sonrası (Temmuz - Ağustos) | Ağaç besin rezervini yenileme | 🔸 3–4 kg/dekar Amonyum Sülfat 🔸 %0.2 Üre (yapraktan) | Yeni sezona hazırlık için besin sağlanır. |
💧 3. Sulama ile Gübreleme (Fertigasyon)
Eğer bahçede damla sulama sistemi varsa, gübreler aşağıdaki şekilde verilebilir:
| Dönem | N (ppm) | P₂O₅ (ppm) | K₂O (ppm) | Önerilen Gübreler |
|---|---|---|---|---|
| Sürgün başlangıcı | 80 | 30 | 60 | Amonyum Nitrat + MAP + Potasyum Sülfat |
| Meyve tutumu | 100 | 40 | 100 | Kalsiyum Nitrat + MKP + Potasyum Sülfat |
| Meyve gelişimi | 80 | 20 | 150 | Potasyum Nitrat + Üre Fosfat |
| Hasat sonrası | 50 | 10 | 60 | Amonyum Sülfat + Potasyum Sülfat |
EC değeri 2.0 dS/m’yi geçmemelidir.
🍃 4. Mikro Besinler
| Element | Eksiklik Belirtisi | Uygulama |
|---|---|---|
| Bor (B) | Çiçek dökümü, küçük meyve | H₃BO₃ %0.2 (yapraktan) |
| Çinko (Zn) | Sürgün kısalığı, küçük yaprak | ZnSO₄ %0.3 (yapraktan) |
| Demir (Fe) | Sararmış yaprak (kloroz) | Fe-EDDHA (damlamadan 5–10 g/ağaç) |
| Mangan (Mn) | Yaprak damar arası sararma | MnSO₄ %0.3 (yapraktan) |
| Kalsiyum (Ca) | Meyve eti ve kabuk kalitesi | Kalsiyum Nitrat %0.5 (yapraktan) |
⚠️ 5. Dikkat Edilecek Noktalar
-
Fazla azot → aşırı sürgün gelişimi, düşük meyve kalitesi.
-
Kireçli topraklarda Amonyum Sülfat ve Potasyum Sülfat tercih edilmelidir.
-
Ağaç yaşına göre gübre dozları ayarlanmalı:
-
1–3 yaş: %30
-
4–6 yaş: %60
-
7 yaş ve üzeri: tam doz
-
-
Yaprak uygulamaları sabah erken veya akşam serinliğinde yapılmalıdır.
-
Düzenli sulama ile gübre verimi artırılır.
🌰 6. Örnek Sezonluk Plan (7 yaş üstü, damla sulamalı ceviz bahçesi)
| Ay | Uygulama | Gübre ve Miktar |
|---|---|---|
| Şubat-Mart | Dip gübresi | 400 g Amonyum Sülfat + 300 g TSP + 300 g Potasyum Sülfat |
| Mart-Nisan | Yaprak gübresi | 0.3% Üre + 0.2% Bor |
| Nisan-Mayıs | Fertigasyon | Haftalık 1.5–2 kg Amonyum Nitrat + 1.5–2 kg Potasyum Sülfat |
| Mayıs-Temmuz | Fertigasyon | Haftalık 1–1.5 kg Potasyum Nitrat + 0.5 kg MKP |
| Temmuz-Ağustos | Yaprak gübresi | 0.5% Kalsiyum Nitrat |
| Ağustos | Dip gübresi | 300–400 g Amonyum Sülfat |