Biberlerde Görülen Önemli Hastalık Ve Zararlılar Nelerdir?
Biberlerde Görülen Önemli Hastalık ve Zararlılar. Biber, domates ve patlıcan ile aynı familyadan (Solanaceae) olduğu için bazı zararlı ve hastalıkları ortaktır. Ancak, biberin kendine has hassasiyetleri vardır.
İşte Biber yetiştiriciliğinde verim ve kaliteyi ciddi şekilde etkileyen en önemli hastalıklar ve zararlılar:
🌶️ Biberlerde Önemli Hastalıklar
Biber, fungal (mantari), bakteriyel ve viral hastalıklara karşı oldukça hassastır.
1. Kök ve Kök Boğazı Çürüklükleri
Bu grup, genç bitkilerde ve fidelerde ani ölümlere neden olan toprak kökenli mantar hastalıklarını içerir.
-
Etmenler: Phytophthora capsici, Rhizoctonia solani, Pythium spp.
-
Zarar Şekli:
-
Fidelerde: Fidelik döneminde 'Fide Kökenli Çökerten' olarak bilinir; fidenin kök boğazı kararır ve incelerek devrilir.
-
Yetişkin Bitkilerde (Phytophthora): Kök boğazında ve ana gövdede koyu kahverengi veya siyah kanser yaraları oluşur. Ağaç su ve besin alamadığı için hızla solgunlaşır ve kurur. Sık ve aşırı sulanan yerlerde çok yaygındır.
-
-
Mücadele Önemi: İyi drenaj ve uygun sulama yönetimi kritik önem taşır.
2. Bakteriyel Yaprak Lekesi
-
Etmen: Bakteri (Xanthomonas vesicatoria)
-
Zarar Şekli:
-
Yaprakta: Başlangıçta küçük, suda ıslanmış gibi görünen, zamanla koyu kahverengi veya siyah renge dönen köşeli lekeler oluşturur.
-
Meyvede: Meyveler üzerinde kabarık, pürüzlü ve kabuklu (keçeleşmiş) kahverengi lekeler oluşur.
-
Yayılma: Rüzgarlı yağmurlar, sulama suyu ve aletlerle hızla yayılır.
-
3. Mildiyö (Önemli Fungal Hastalık)
-
Etmen: Fungus (Peronospora tabacina - bazen Domates ve Patlıcan Mildiyöleri ile karışabilir)
-
Zarar Şekli: Biberlerde nispeten daha az görülse de, nemli ve serin koşullarda yaprakları enfekte eder. Yaprak alt yüzeyinde beyazımsı küf tabakası oluşturur ve yaprakların hızla kuruyup dökülmesine neden olur.
4. Viral Hastalıklar (Mozaik Virüsleri)
-
Etmenler: Tütün Mozaik Virüsü (TMV), Hıyar Mozaik Virüsü (CMV) vb.
-
Zarar Şekli:
-
Yaprakta: Tipik olarak açık ve koyu yeşil alanların bir arada bulunduğu'mozaik' desenleri, damar bantlaşması ve yapraklarda küçülme (cüceleşme) görülür.
-
Bitkide: Bitkinin genel gelişimini yavaşlatır, bodurlaştırır ve meyve miktarını/kalitesini düşürür.
-
-
Mücadele Önemi: Virüsler tedavi edilemez. Mücadele, hastalıklı bitkileri derhal imha etme ve virüsü taşıyan vektör böceklerle (özellikle yaprak bitleri) mücadeleye odaklanır.
🐛 Biberlerde Önemli Zararlılar
Biber zararlıları, genellikle bitki özsuyu emen ve virüs taşıyan küçük böceklerdir.
1. Yaprak Bitleri
-
Etmen: Böcek (Myzus persicae, Aphis gossypii vb.)
-
Zarar Şekli:
-
Özsu Emme: Taze sürgün, yaprak ve çiçeklerden özsu emerek yapraklarda kıvrılma, büzülme ve sürgün gelişiminde geriliğe yol açar.
-
Virüs Taşıyıcılığı: Biberlerdeki Mozaik Virüsleri başta olmak üzere, virüsleri en hızlı yayan vektörlerdir.
-
Bal Salgısı: Salgıladıkları balımsı madde üzerinde Karaballık (Fümaj) mantarı gelişerek bitkiyi kaplar ve fotosentezi engeller.
-
2. Beyaz Sinek
-
Etmen: Böcek (Bemisia tabaci, Trialeurodes vaporariorum)
-
Zarar Şekli:
-
Özsu Emme: Yaprakların alt yüzeyinde koloniler kurarak yoğun özsu emerler. Bu, yapraklarda sararma ve dökülmeye neden olur.
-
Virüs Taşıyıcılığı: Yaprak Bitleri gibi önemli virüs vektörleridir ve Biberlerdeki bazı virüsleri yayabilir.
-
Bal Salgısı: Yoğun bal salgısı ile Karaballık oluşumuna neden olur.
-
3. Thripsler
-
Etmen: Böcek (Frankliniella occidentalis vb.)
-
Zarar Şekli:
-
Emgi Zararı: Yaprak, çiçek ve genç meyvelerde emgi yaparak gümüşi-gri lekeler ve yüzeyde pürüzlü izler bırakırlar.
-
Çiçek ve Meyve Zararı: Çiçeklerde beslenmeleri, çiçek dökümüne ve meyve tutumunun azalmasına neden olur.
-
Virüs Taşıyıcılığı: Domates Lekeli Solgunluk Virüsü (TSWV) gibi çok tehlikeli virüsleri biberlere taşırlar.
-
4. Kırmızı Örümcekler
-
Etmen: Akar (Tetranychus urticae vb.)
-
Zarar Şekli:
-
Sıcak ve kuru koşullarda hızla çoğalırlar. Yaprakların alt yüzeyinde beslenir.
-
Yapraklarda önce sarı-kahverengi lekeler oluşmasına, ardından yaprağın tamamen bronza dönmesine ve dökülmesine neden olur. Yoğun ağ örer.
-
5. Pamuk Yaprak Kurdu
-
Etmen: Güve (Spodoptera littoralis)
-
Zarar Şekli:
-
Larvaları (tırtılları) meyveleri delerek içeri girer ve orada beslenir. Meyvede açılan delikler, çürümeye ve ikincil enfeksiyonlara yol açar.
-
Ayrıca yaprakları da yiyerek zarar verirler.
-
🛡️ Genel Mücadele Prensipleri
-
Kültürel Önlemler: Temiz tohum/fide kullanımı, iyi drenaj, aşırı sulamadan kaçınma (Kök Çürükleri için), yabancı otlarla mücadele (zararlı ve virüs kaynağı olabilir) ve uygun hava sirkülasyonu önemlidir.
-
Virüs Vektörleriyle Mücadele: Yaprak Bitleri ve Thripsler gibi virüs taşıyan böceklerle erken dönemde ve etkili şekilde mücadele etmek, virüs yayılımını önlemenin anahtarıdır.
-
Biyolojik Mücadele: Özellikle seracılıkta, Beyaz Sinek ve Kırmızı Örümceklere karşı doğal düşmanların (Avcı akarlar, Encarsia formosa vb.) kullanımı çok yaygındır.
-
Kimyasal Mücadele: Kök çürüklerine karşı kimyasal mücadelede daldırma ve damlama sulama ile uygulama önemlidir. Böceklerle mücadelede ise seçici insektisitler ve doğru zamanlama kritiktir.
-
Ateş Yanıklığı: Biberlerde Xanthomonas ile ortaya çıkan Bakteriyel Hastalıklar'da Bakırlı preparatlar kullanılabilir, ancak koruyucu nitelikte olmalıdır.
- HÜSEYİN ERDOĞAN KAHRAMAN
- ***@sorhocam.com