Kiraz Ve Vişnede Çinko Eksikliği Nedir, Nasıl Anlaşılır?
Kiraz ve vişne yetiştiriciliğinde mikro besin eksiklikleri, hem ağacın sağlığı hem de meyve verimi açısından kritik öneme sahiptir. Çinko (Zn) eksikliği, özellikle yaprak büyümesi, sürgün gelişimi ve meyve oluşumu üzerinde olumsuz etkiler. Çinko, bitkilerde enzim aktivitesi, hormon üretimi ve protein sentezi için gerekli bir mikro elementtir.
1. Çinko Eksikliğinin Nedenleri
Kiraz ve vişnede çinko eksikliğinin başlıca nedenleri şunlardır:
-
Toprakta çinkonun yetersizliği: Kumlu, taşlı veya organik maddece fakir topraklarda Zn eksikliği sık görülür.
-
Toprak pH’sının yüksek olması: Alkali topraklarda çinko alımı zorlaşır.
-
Aşırı fosfor uygulaması: Fosfor fazla olduğunda çinko alımı baskılanabilir.
-
Toprakta kalsiyum fazlalığı: Kireçli topraklar çinko alımını azaltabilir.
2. Kiraz ve Vişnede Çinko Eksikliği Belirtileri
Çinko eksikliği genellikle yeni sürgünler, yapraklar ve genel büyüme üzerinde kendini gösterir:
Yapraklarda
-
Yeni yapraklar küçük ve dar kalır.
-
Yapraklar açık yeşil renk alır.
-
Yapraklarda kloroz (sararma) ve deformasyon görülebilir.
-
Yaprak sapları kısa kalır.
Sürgünlerde
-
Sürgünler kısa ve cılız olur.
-
Yeni sürgünler "rozet yapraklar" şeklinde kümelenir.
Meyve ve Çiçeklenmede
-
Çiçeklenme zayıf olur, meyve tutumu azalır.
-
Meyveler küçük ve şekilsiz olabilir.
Genel Bitki Görünümü
-
Ağaç yavaş büyür ve zayıf gelişir.
-
Verim düşer ve stres koşullarına karşı direnç azalır.
🔹 Not: Çinko eksikliği genellikle yeni sürgünlerde ve yapraklarda başlar; eski yapraklar genellikle etkilenmez.
3. Çinko Eksikliğinin Tespiti
-
Görsel Gözlem: Yapraklarda küçülme, rozetleşme ve kloroz ile anlaşılabilir.
-
Toprak ve yaprak analizi: Topraktaki çinko seviyesi ve yaprak dokusundaki Zn oranı ölçülerek kesin teşhis yapılabilir.
4. Çinko Eksikliği Çözüm Yöntemleri
Gübreleme
-
Eksiklik varsa çinko sülfat (ZnSO₄) veya çinko chelate içeren gübreler kullanılabilir.
-
Foliar (yaprak) gübrelemesi genellikle hızlı etki sağlar.
-
Toprağa uygulama miktarı, ağacın yaşına ve toprak analizine göre ayarlanmalıdır.
Toprak Düzenleme
-
Toprak pH’sını 6-7 aralığında tutmak, çinko alımını kolaylaştırır.
-
Organik madde miktarını artırmak faydalıdır.
Dengeli Besleme
-
Fosfor ve kalsiyum uygulamalarına dikkat edilmeli; aşırı uygulama çinko alımını engelleyebilir.
-
Azot, fosfor ve potasyum dengesi korunmalıdır.
5. Önleyici Tedbirler
-
Düzenli toprak ve yaprak analizi yaptırmak.
-
Çinko eksikliği görülen alanlarda foliar veya toprak gübrelemesi yapmak.
-
Toprak pH’sını ve organik maddeyi kontrol altında tutmak.
Sonuç
Kiraz ve vişnede çinko eksikliği, özellikle yeni yaprakların küçülmesi, rozetleşme ve sürgünlerin cılız kalması ile kendini gösterir. Erken teşhis ile foliar gübreleme veya toprak iyileştirmesi sayesinde hızla giderilebilir. Çinko seviyesi optimumda tutulduğunda bitkinin sağlığı, meyve verimi ve kalitesi artar.