Aşı Rapeli Nedir?
Aşı rapeli, İngilizcede Booster Dose olarak da adlandırılan, aşılama takviminin önemli bir parçasıdır ve bir kişinin bağışıklık düzeyini korumak veya yeniden güçlendirmek için yapılan ek bir aşı dozudur.
🛡️ Rapel (Pekiştirme) Dozun Amacı Nedir?
Birçok aşı, ilk uygulandığında güçlü bir bağışıklık tepkisi oluşturur. Ancak, zaman geçtikçe bu koruyucu bağışıklık seviyesi (antikor titreleri) yavaş yavaş düşebilir.
Rapel dozun temel amacı şunlardır:
-
Bağışıklık Hafızasını Tazelemek: Bağışıklık sisteminin'hafıza hücrelerini' yeniden aktive ederek ve güçlendirerek, mikroorganizmayla karşılaşıldığında daha hızlı ve daha güçlü bir yanıt vermesini sağlamak.
-
Koruma Süresini Uzatmak: Aşının sağladığı koruyuculuğun daha uzun yıllar veya ömür boyu sürmesini garanti altına almak.
-
Yeni Varyantlara Karşı Koruma: Özellikle sürekli değişen virüslerde (Grip, COVID-19), dolaşımdaki yeni varyantlara karşı koruma sağlamak için aşı içeriğinin güncellenmiş formu uygulanır.
📅 Rapel Doz Ne Zaman Gereklidir?
Rapel dozlar, aşının türüne göre farklı zamanlarda ve aralıklarla yapılır:
| Aşı Türü | Rapel Doz Gereksinimi | Örnek Uygulama Aralığı |
| Kalıcı Bağışıklık Gerekenler | Bağışıklık seviyesi yıllar içinde azaldığı için yapılır. | Tetanoz/Difteri (Td): Her 10 yılda bir. |
| Çocukluk Çağı Aşıları | Bağışıklık sisteminin tam olgunlaşması için yapılır. | Pnömokok (PCV): 2. ve 4. ay dozlarından sonra 12. ayda pekiştirme. |
| Sürekli Değişen Virüsler | Virüsün antijenik yapısı her yıl değiştiği için yapılır. | Grip Aşısı: Her yıl (mevsimsel olarak). |
Özetle: Aşı rapeli, sadece eksik kalan bir doz değil, ilk aşının oluşturduğu korumanın etkinliğini ve süresini en üst seviyede tutmak için stratejik olarak uygulanan bir dozdur.