Topraksız Tarımda Sentetik Organik Substratlar Nelerdir?
Topraksız tarımda kullanılan sentetik organik substratlar terimi, genellikle doğal kaynaklardan elde edilen ancak kimyasal veya fiziksel işlemlerden geçirilerek topraksız tarım ortamına uygun hale getirilen organik maddeleri veya insan yapımı organik polimerleri ifade eder.
Bununla birlikte, yaygın topraksız tarım uygulamalarında'sentetik organik' tanımına uyan en popüler ve yaygın kullanılan substratlar, doğal kaynaklı ancak işlenmiş olanlardır.
🌿 Yaygın Kullanılan Organik Substratlar
Topraksız tarımda en sık kullanılan ve doğal kaynaklı olup büyük ölçüde işlenmiş olan'organik' substratlar şunlardır:
1. Cocopeat (Hindistan Cevizi Torfu)
-
Tanım: Hindistan cevizi kabuklarının lifli kısmından elde edilir. Yüksek oranda işlenmiş bir yan üründür.
-
Özellikler: Mükemmel su tutma kapasitesine sahiptir, iyi havalanma sağlar ve doğal olarak pH tamponlama özelliği vardır. Kullanım öncesinde tuzluluğunu (EC) azaltmak için yıkanması zorunludur.
2. Torf Yosunu (Sphagnum Peat Moss)
-
Tanım: Bataklıklarda biriken, kısmen çürümüş yosun ve bitki artıklarından oluşur.
-
Özellikler: Çok yüksek su tutma kapasitesine sahiptir, hafif ve asidik bir pH değerine sahiptir. Genellikle diğer substratlarla (perlit gibi) karıştırılarak kullanılır.
3. Odun Lifi ve Ağaç Kabuğu
-
Tanım: Çeşitli ağaç türlerinden elde edilen ve kompostlanarak veya liflendirilerek hazırlanan yan ürünlerdir.
-
Özellikler: Substratın havalandırma ve drenaj özelliklerini artırmak için kullanılır. Kompostlama işlemi, zararlı maddelerin uzaklaştırılması için kritiktir.
🔬 Tam Sentetik/İnert Substratlar (Organik Olmayan, Sıklıkla Karıştırılanlar)
Topraksız tarımda sıklıkla sentetik olarak kabul edilen, ancak organik olmayan (inorganik) ve yaygın kullanılan substratlar da mevcuttur. Bunlar, substrat kavramını zenginleştiren, ancak organik tanımına uymayan maddelerdir:
-
Kaya Yünü (Rockwool): Mineral liflerden yüksek sıcaklıkta eritilerek ve iplik haline getirilerek yapılan inorganik bir substrattır. Organik değildir, ancak insan yapımı ve sentetik bir maddedir. Mükemmel su/hava dengesine sahiptir.
-
Perlit ve Vermikülit: Volkanik kayaçların yüksek sıcaklıkta patlatılmasıyla elde edilen inorganik ve hafif substratlardır. Genellikle organik maddelerle karıştırılarak drenajı artırmak için kullanılır.
Topraksız tarım, besin elementlerinin kaynağına bakılmaksızın (organik veya inorganik) substratın inert (etkisiz) olmasını, yani besin çözeltisinin kimyasal yapısını değiştirmemesini ister. Bu nedenle, torf ve cocopeat gibi doğal organik substratlar dahi, kullanılmadan önce bu inertliği sağlamak için yoğun işlemlerden geçirilir.