Ceviz Ağaçlarında Mangan Eksikliği Nedir, Nasıl Anlaşılır?
Ceviz ağaçlarında mangan (Mn) eksikliği, özellikle yapraklarda kloroz (sararma) ve damar arası sararma ile kendini belli eder. Mangan, fotosentez, enzim aktiviteleri ve protein sentezi için gerekli bir mikro besin elementidir. Eksikliği, özellikle yeni sürgünler ve genç yapraklarda belirgindir ve verim ile kaliteyi düşürebilir. Aşağıda cevizde mangan eksikliğini nasıl anlayacağını, nedenlerini ve çözüm yollarını detaylı şekilde bulabilirsin 👇
🌰 Cevizde Mangan (Mn) Eksikliği Nedir?
Mangan (Mn), bitkilerde:
-
Fotosentezde elektron taşıyıcı,
-
Enzim aktivasyonu,
-
Nitrojen metabolizması
gibi önemli görevler üstlenir.
Eksikliği durumunda genellikle yapraklarda damar arası sararma ve bitki büyümesinde yavaşlama görülür.
🍃 Manganın Bitkideki Görevleri
| Görev | Açıklama |
|---|---|
| 🌿 Fotosentez | Su bölünmesi ve elektron taşınmasında rol oynar. |
| 🧬 Enzim aktivasyonu | Protein ve nitrojen metabolizmasında görevli enzimleri aktive eder. |
| 🌱 Nitrojen metabolizması | Aminoasit ve protein sentezini destekler. |
| 🌳 Genç doku gelişimi | Sürgün ve yaprak büyümesini destekler. |
⚠️ Cevizde Mangan Eksikliğinin Belirtileri (Nasıl Anlaşılır?)
🌿 1. Yaprak Belirtileri
-
Genç yapraklarda damar arası sararma (kloroz)
-
Sararma genellikle yaprak uçlarından başlar ve orta kısma doğru yayılır
-
İleri eksiklikte nekroz ve yaprak dökülmesi görülebilir
🌱 2. Sürgün Belirtileri
-
Yeni sürgünler zayıf ve cılız olur
-
Sürgün uçları küçülür, boğum araları kısa
-
Yan dallanma yetersiz gelişir
🌰 3. Meyve Belirtileri
-
Meyve küçük ve şekilsiz olabilir
-
Meyve dolumu yetersiz, verim düşer
🌍 Mangan Eksikliğinin Görülme Nedenleri
| Neden | Açıklama |
|---|---|
| 🧱 Toprak pH’sı yüksek (>7.5) | Mn çözünürlüğü azalır, alınabilirliği düşer |
| 🪨 Kireçli ve alkalin topraklar | Mangan alımı zorlaşır |
| 💧 Aşırı sulama veya drenaj sorunu | Mn yıkanır, kök bölgesinde eksik kalır |
| ⚗️ Fosfor veya demir fazlalığı | Mn alımını engelleyebilir (besin antagonizması) |
🧪 Teşhis (Analiz Değerleri)
| Analiz Türü | Kritik Değer | Durum |
|---|---|---|
| Yaprak Analizi | <%20 ppm Mn → eksiklik başlar | |
| Toprak Analizi | <5 mg/kg alınabilir Mn → eksiklik riski |
💧 Mangan Eksikliğini Gidermek İçin Çözümler
1. Yaprak Uygulamaları (Hızlı Çözüm)
-
%0.5–1 Mangan sülfat (MnSO₄·H₂O) çözeltisi püskürtülür
-
Genç yaprak ve sürgün gelişim döneminde uygulanmalıdır
-
15–20 gün ara ile tekrarlanabilir
2. Toprak Uygulamaları
-
Mangan sülfat veya Mn-EDDHA (şelatlı Mn) kullanılabilir
-
Taç altına serpme veya sulama ile uygulanır
-
Toprak pH’sı yüksekse şelatlı form tercih edilmelidir
3. Toprak Yönetimi
-
Toprak pH’sı 6.5–7.0 civarında tutulmalıdır
-
Aşırı fosfor veya demir uygulamasından kaçınılmalıdır
📊 Özet Tablo – Cevizde Mangan (Mn) Eksikliği
| Kriter | Açıklama |
|---|---|
| 🧬 Besin Öğesi | Mangan (Mn) |
| 🌱 Görevi | Fotosentez, enzim aktivasyonu, nitrojen metabolizması, genç doku gelişimi |
| ⚠️ Etkilenen Kısımlar | Genç yapraklar, sürgün uçları, meyveler |
| 🍃 Belirtiler | Damar arası sararma (kloroz), yaprak nekrozu, cılız sürgünler |
| 🌰 Meyve Etkisi | Küçük, şekilsiz meyve; verim düşer |
| 🌍 Nedenler | Yüksek pH, kireçli toprak, aşırı sulama, fosfor/demir fazlalığı |
| 🧪 Teşhis | Yaprak <%20 ppm Mn, Toprak <5 mg/kg alınabilir Mn |
| 💧 Toprak Uygulaması | MnSO₄ veya Mn-EDDHA, taç altına serpme veya sulama |
| 🌿 Yaprak Uygulaması | %0.5–1 MnSO₄ çözeltisi, genç yaprak ve sürgün döneminde |
| ⚖️ Dikkat Edilecekler | Toprak pH’sı 6.5–7.0 aralığında olmalı, aşırı fosfor/Fe’den kaçın |
| 🌳 Sonuç | Sağlıklı sürgünler, yeşil yapraklar, kaliteli meyve ve yüksek verim |