Demir (Fe) Gübresi Nedir, Ne Zaman Kullanılır Ve Faydaları Nelerdir?
Demir (Fe) gübresi, bitkilerin klorofil sentezi ve enzim aktiviteleri için gerekli kritik bir mikro element gübresidir. Özellikle kireçli topraklarda demir eksikliği sık görülür ve bu bitkilerin verim ve kalitesini olumsuz etkiler. İşte detaylı açıklaması:
1. Demir (Fe) Gübresi Nedir?
-
Tanım: Toprağa veya yaprağa verilen ve bitkilerin demir ihtiyacını karşılayan mikro besin gübresidir.
-
Bitkilerde rolü:
-
Klorofil üretimi: Fotosentez için gerekli, yaprakların yeşil kalmasını sağlar
-
Enzim aktiviteleri: Enerji ve metabolizma süreçlerini destekler
-
Protein ve amino asit sentezi: Bitki besin kalitesini artırır
-
Hücre metabolizmasını ve bitki gelişimini destekler
-
-
Başlıca formları:
-
Demir sülfat (FeSO₄·7H₂O) → Suda çözünür, toprak ve yaprak uygulaması için yaygın
-
Demir kelatları (Fe-EDDHA, Fe-DTPA, Fe-EDTA) → Kireçli ve yüksek pH’lı topraklarda etkili
-
Mikro elementli gübre karışımları → NPK veya diğer gübrelerle birlikte uygulanabilir
-
2. Demir Gübresi Ne Zaman Kullanılır?
Demir, bitkilerde özellikle yeşil yaprak oluşumu ve hızlı büyüme dönemlerinde önemlidir:
-
Toprak uygulaması:
-
Ekim/dikim öncesi veya fide dikimi sırasında
-
Toprak pH’ı yüksek ve kireçli ise demir alımı zorlaşır, kelatlı form önerilir
-
-
Yaprak uygulaması:
-
Yaprak sararması (kloroz) durumunda hızlı çözüm sağlar
-
Genç yaprak ve fide döneminde etkilidir
-
3. Demir Gübresinin Faydaları
-
Klorofil üretimini artırır: Yapraklar sağlıklı ve yeşil kalır
-
Fotosentez kapasitesini yükseltir → Bitki büyümesi ve verim artar
-
Enzim ve protein sentezini destekler
-
Bitki metabolizmasını optimize eder
-
Kireçli topraklarda eksikliği önler → Verim kayıplarını engeller
4. Dikkat Edilmesi Gerekenler
-
Demir bitkilerde kısmen hareketsiz bir mikro elementtir, yaprak uygulaması eksiklikleri hızlı giderir
-
Toprak pH’ı yüksekse demir alımı zorlaşır → kelatlı demir kullanımı gerekir
-
Fazla demir → toksisite nadir görülür, ancak doz dikkatle uygulanmalı
-
Toprak ve yaprak analizine göre uygulama yapılması önemlidir
Demir (Fe) Gübresi Uygulama Tablosu
| Bitki Türü | Toplam Demir İhtiyacı (kg Fe/da) | Uygulama Zamanı | Uygulama Şekli | Notlar |
|---|---|---|---|---|
| Buğday / Arpa | 0,3–0,6 | Ekim öncesi veya fide çıkışı | Toprağa karıştırma (FeSO₄) veya yaprak uygulaması (Fe-EDDHA) | Kireçli topraklarda kelatlı demir tercih edilir |
| Mısır | 0,3–0,6 | 4–6 yaprak dönemi | Toprağa karıştırma veya yaprak uygulaması | Fotosentezi destekler, verimi artırır |
| Ayçiçeği | 0,3–0,6 | Dikim veya çiçeklenme öncesi | Toprağa karıştırma veya yaprak uygulaması | Tohum ve yağ kalitesini artırır |
| Patates | 0,3–0,6 | Dikim öncesi, yumru dolum dönemi | Toprağa karıştırma veya yaprak uygulaması | Yaprak sağlığını ve yumru kalitesini artırır |
| Pamuk | 0,3–0,6 | Çimlenme sonrası, çiçeklenme öncesi | Toprağa karıştırma veya yaprak uygulaması | Lif ve verim kalitesini artırır |
| Domates / Biber / Sebzeler | 0,3–0,6 | Fidelerin yerleştirilmesi sonrası, genç yaprak dönemi | Yaprak uygulaması (Fe-EDDHA veya Fe-DTPA) | Meyve tutumu ve kalite için kritik |
| Elma / Armut / Meyve Ağaçları | 0,3–0,6 | Tomurcuklanma öncesi, meyve dolum dönemi | Yaprak uygulaması | Meyve kalitesini ve renk oluşumunu artırır |
| Çayır / Yem Bitkileri | 0,3–0,6 | İlkbahar, sürgünlenme döneminde | Toprağa karıştırma veya yaprak uygulaması | Yeşil ağırlık ve protein içeriğini artırır |
Uygulama İpuçları
-
Demir bitkilerde kısmen hareketsiz bir mikro elementtir, özellikle kireçli topraklarda yaprak uygulaması hızlı çözüm sağlar.
-
Kireçli ve pH yüksek topraklarda Fe-EDDHA gibi kelatlı demir formları tercih edilmelidir.
-
Fazla demir → toksisite nadiren görülür; doz dikkatle ayarlanmalıdır.
-
Toprak ve yaprak analizleri ile uygulama yapılması verim ve kaliteyi optimize eder.
💡 Özet: Demir gübresi, bitkilerin klorofil sentezi, enzim aktiviteleri ve protein üretimi için kritik bir mikro elementtir. Genellikle toprak ve yaprak uygulamaları ile eksiklik giderilir, verim ve kalite artışı sağlanır.
- @.Ayds..!
- ***@sorhocam.com
Toprağıma yaptırmış olduğum tahlil sonucunda toprakta demir oranı yüksek olduğu (7,23) anlaşıldı yalnız kivi bahçem bu demir oranını alamamakta sarılık yapmaktadır Bu demiri olunabilir forma dönüştürmek için ne yapmam gerekmektedir hocam