Potasyum (K) Gübresi Nedir, Ne Zaman Kullanılır Ve Faydaları Nelerdir?
Potasyum (K) gübresi, bitkilerin su dengesi, hastalık direnci ve kaliteyi artıran önemli bir besin elementi ihtiyacını karşılayan mineral gübredir. İşte detaylı açıklaması:
1. Potasyum (K) Gübresi Nedir?
-
Tanım: Toprağa verilen ve bitkilerin potasyum ihtiyacını karşılayan mineral gübre.
-
Bitkilerde rolü:
-
Su ve besin taşınması
-
Hücre turgorunu koruma (bitkinin su dengesini sağlama)
-
Enzim aktivasyonu ve fotosentez
-
Meyve ve tane kalite artışı
-
Hastalık ve streslere karşı direnç
-
-
Başlıca formları:
-
Potasyum sülfat (K₂SO₄) → %50 K₂O içerir, sülfat sağlar
-
Potasyum klorür (KCl) → %60 K₂O içerir, hızlı etkili
-
Potasyum nitrat (KNO₃) → %38 K₂O + %13 N içerir, hem potasyum hem azot verir
-
2. Potasyum Gübresi Ne Zaman Kullanılır?
Potasyum bitkilerde özellikle tane doldurma ve meyve olgunlaşma döneminde etkilidir. Genel uygulama zamanları:
-
Toprak uygulaması:
-
Ekim/dikim öncesi veya sıra dibine uygulama
-
Toprakla karıştırarak kök bölgesine verilmesi önerilir
-
-
Gelişme dönemi:
-
Meyve veya tahıl bitkilerinde çiçeklenme, meyve dolum ve tane dolum döneminde
-
Yaprak gübrelemesi olarak (potasyum nitrat gibi) sulama ile uygulanabilir
-
3. Potasyum Gübresinin Faydaları
-
Su yönetimini iyileştirir: Bitkiler kuraklığa daha dayanıklı olur
-
Hastalık ve zararlılara direnç artırır: Mildiyö, kök çürüklüğü gibi sorunlara karşı korur
-
Meyve ve tahıl kalitesini yükseltir: Tane iriliği, şeker oranı ve raf ömrü artar
-
Fotosentezi ve enzim aktivitelerini destekler: Bitki büyümesini ve verimi artırır
-
Kök ve gövde gelişimini destekler: Daha sağlam ve dengeli bitki yapısı oluşur
4. Dikkat Edilmesi Gerekenler
-
Toprakta fazla potasyum birikimi → kalsiyum ve magnezyum alımını azaltabilir
-
Yetersiz uygulama → küçük ve düşük kaliteli meyve/tane, hastalık hassasiyeti
-
Fosfat ve azot ile dengeli kullanım, verim ve kaliteyi maksimize eder
Potasyum (K) Gübresi Uygulama Tablosu
| Bitki Türü | Toplam Potasyum İhtiyacı (kg K₂O/da) | Uygulama Zamanı | Uygulama Şekli | Notlar |
|---|---|---|---|---|
| Buğday | 6–10 | Ekim öncesi, gerekirse başaklanma öncesi | Toprağa karıştırma veya sıra dibine uygulama | Tane dolum döneminde verimi artırır |
| Arpa | 5–8 | Ekim öncesi veya sürgünlenme dönemi | Toprağa karıştırma | Tane kalitesini artırır |
| Mısır | 10–15 | Ekim öncesi, 6–8 yaprak dönemi | Toprağa karıştırma veya kök yanına uygulama | Tane dolumu için kritik dönem |
| Ayçiçeği | 8–12 | Ekim/dikim veya çiçeklenme öncesi | Toprağa karıştırma | Meyve ve yağ oranını artırır |
| Patates | 8–12 | Dikim öncesi, yumru dolum döneminde | Toprağa karıştırma | Tane ve yumru kalitesini artırır |
| Pamuk | 6–10 | Çimlenme sonrası, çiçeklenme öncesi | Toprağa karıştırma | Lif kalitesini ve verimi artırır |
| Domates / Biber / Sebzeler | 5–8 | Fidelerin yerleştirilmesi sonrası, meyve dolum dönemi | Toprağa karıştırma veya sıvı gübre | Meyve büyüklüğü ve şeker oranını artırır |
| Çayır / Yem Bitkileri | 10–15 | İlkbahar veya sürgünlenme döneminde | Toprağa karıştırma | Yeşil ağırlık ve protein içeriğini artırır |
Uygulama İpuçları
-
Potasyum genellikle bitkinin kök bölgesine yakın ve toprağa karıştırılarak uygulanır.
-
Meyve ve tahıl bitkilerinde tane ve meyve dolum döneminde uygulamak kaliteyi yükseltir.
-
Toprakta kalsiyum ve magnezyum dengesine dikkat edin; aşırı potasyum bu elementlerin alımını azaltabilir.
-
Fosfor ve azot ile dengeli kullanım, verim ve kaliteyi maksimize eder.
💡 Özet: Potasyum gübresi, bitkilerin su dengesi, kalite ve hastalık direnci için kritik bir elementtir. Genellikle ekim/dikim öncesi veya meyve/tane dolum döneminde uygulanır.
- Neden Yapraktan Gübreleme Yapılmalıdır? | Faydaları Ve Uygulama Rehber
- Potasyum Nitrat Gübresi Nedir? Özellikleri Ve Tarımsal Kullanımı
- Potasyum Sülfat Gübresi Nedir? Özellikleri, Faydaları Ve Kullanımı
- Potasyum Sülfat Ve Potasyum Nitrat Nedir? Aralarındaki Farklar
- Potasyumlu Gübre Hesabı Nasıl Yapılır?