Çilek Yetiştiriciliği: Fidan Seçimi, Bakım Ve Hasat Önerileri
Kazançlı Çilek Yetiştiriciliği İçin Bilmeniz Gerekenler
Çilek yetiştiriciliği, kısa sürede ürün alabileceğiniz ve pazarlama açısından avantajlı bir meyve tarımıdır. Ancak başarılı olmak için doğru yöntemleri uygulamak gerekir. İşte adım adım çilek yetiştiriciliği rehberi:
| Özellik | Açık Alan (Sıra Üstü Örtü) | Serada Yetiştiricilik |
|---|---|---|
| Başlangıç maliyeti | Düşük – orta | Yüksek (sera yapımı, ısıtma, sulama sistemi) |
| İklim bağımlılığı | Yüksek – don, aşırı yağış ve kuraklık riski | Düşük – kontrollü iklim sayesinde ürün güvenliği |
| Ürün sezonu | Genellikle ilkbahar-yaz | Yıl boyu veya erken hasat imkânı |
| Verim | Ortalama 0,8–1 kg/m² | Ortalama 1,5–2 kg/m² (kontrollü koşullarda daha yüksek) |
| Su tüketimi | Orta – yağışa bağlı | Kontrollü – damla sulama ile daha tasarruflu |
| Hastalık ve zararlılar | Daha fazla – doğrudan çevresel etkilere bağlı | Daha az – kontrollü ortam sayesinde risk azaltılır |
| Meyve kalitesi | İyi – doğa koşullarına bağlı | Çok iyi – uniform renk, iri ve temiz meyve |
| Bakım | Yabancı ot kontrolü, sulama ve gübreleme manuel | Sistematik sulama, gübreleme ve sıcaklık kontrolü mümkün |
| Pazarlama avantajı | Sezonluk taze ürün | Erken veya sürekli ürün sağlayarak daha yüksek fiyat |
Özet:
-
Açık alan yöntemi düşük maliyetli ve basit ama iklim riskine açık.
-
Serada yetiştiricilik yüksek maliyetli ama verim ve kalite açısından çok avantajlı, erken ve yıl boyu ürün sağlama imkânı sunar.

1. İklim ve Toprak Seçimi
-
İklim: Çilek serin ve ılıman iklimleri sever. 15–25°C arası sıcaklık idealdir. Don olaylarından korunmalıdır.
-
Toprak: Hafif, iyi drene edilmiş, organik madde açısından zengin topraklar uygundur. pH 5.5–6.5 ideal kabul edilir.
2. Çilek Çeşidi Seçimi
-
Mevsimlik çeşitler: Sadece belirli bir dönemde meyve verir. (Örn. ‘Sweet Charlie’, ‘Camarosa’)
-
Yıl boyu (everbearing) çeşitler: İlkbahar-sonbahar veya yaz başı-sonbahar boyunca ürün verir. (Örn. ‘Albion’, ‘Seascape’)
-
Tozlanma: Çilekler genellikle kendi kendini dölleyebilir, fakat rüzgar ve böcekler verimi artırır.
3. Dikim Zamanı ve Yöntemi
-
Dikim zamanı: Açık alanda sonbahar veya erken ilkbahar idealdir. Seralarda yıl boyunca dikim mümkündür.
-
Dikim aralığı: Sıra arası 40–50 cm, bitki arası 25–30 cm önerilir.
-
Dikim şekli: Çilekler "yastık" (raised bed) veya "sıra üstü örtü" (mulch/örtü altında) yöntemiyle dikilebilir.
4. Sulama
-
Düzenli sulama şarttır: Özellikle çiçeklenme ve meyve tutumu döneminde yeterli su sağlanmalıdır.
-
Damla sulama önerilir: Yaprakları ıslatmadan toprağa su verilmesi hastalık riskini azaltır.
5. Gübreleme
-
Toprak analizi sonrası gübreleme yapılmalıdır.
-
Azot (N): Yaprak ve kök gelişimi için kullanılır.
-
Fosfor (P) ve Potasyum (K): Çiçeklenme ve meyve kalitesi için önemlidir.
-
Organik gübre: Humus ve kompost toprağın verimini artırır.
6. Budama ve Bakım
-
Gövde ve yaprak temizliği: Solmuş yapraklar düzenli olarak çıkarılmalıdır.
-
Yan sürgünler (stolonlar): Üretim yöntemine göre temizlenebilir veya köklendirilerek çoğaltılabilir.
-
Malçlama: Toprağın nemini korur, meyveleri temiz tutar ve yabancı otları azaltır.
7. Hastalık ve Zararlılar
-
Yaygın hastalıklar: Mildiyö, külleme, yaprak lekesi, kök çürüklüğü.
-
Zararlılar: Yaprak biti, trips, kırmızı örümcek.
-
Önlem: Düzenli kontrol, hijyen ve gerekirse organik veya kimyasal ilaçlama yapılır.
8. Hasat ve Depolama
-
Hasat zamanı: Meyveler tamamen kırmızı ve olgunlaştığında toplanır.
-
Toplama: Saplarından koparılmadan dikkatlice elle alınmalıdır.
-
Depolama: Serin ve nemi %85 civarında olan ortamda 3–7 gün saklanabilir; hemen pazarlanması önerilir.
9. Ekonomik ve Pratik İpuçları
-
Serada yetiştiricilik verimi artırır ve mevsimsel riskleri azaltır.
-
Dikim aralığına dikkat etmek hastalıkları ve meyve kalitesini etkiler.
-
Organik üretim pazarlama avantajı sağlayabilir.
- Maksat Esengulyyew
- ***@sorhocam.com
- yusuf altınyazar
- kas***@hotmail.com




