Armut Tarımı Nasıl Yapılır?
Armut tarımı, doğru planlama, uygun çeşit seçimi ve dikkatli hastalık yönetimi gerektiren uzun vadeli bir yatırımdır. Armut, elmadan sonra en çok yetiştirilen ılıman iklim meyvesidir.
İşte başarılı bir armut tarımı için kapsamlı ve detaylı bir rehber:
🍐 Armut Tarımı Detaylı Rehberi
1. Saha Seçimi ve İklim İsteği
Doğru yer seçimi, tarımın yarısını başarıyla tamamlamak demektir.
-
İklim: Armut, ılıman iklimi sever. Çeşitlerin çoğu kışın yeterli soğuklanmaya ihtiyaç duyar.
-
Geç Donlar: İlkbaharda çiçeklenme döneminde oluşacak geç donlar verimi tamamen yok edebilir. Bu nedenle don çukuru olan alçak arazilerden kaçınılmalıdır.
-
-
Toprak İsteği:
-
İdeal Toprak: Derin, iyi havalanan, süzek (iyi drenajlı) ve tınlı-killi tınlı topraklar idealdir. Armut, kökleri derinlere inen bir ağaçtır.
-
Drenaj: Armut kökleri, su basmasına karşı çok hassastır. Taban suyu yüksek veya ağır killi topraklarda kök çürüklüğü riski artar.
-
2. Çeşit ve Anaç Seçimi (En Önemli Karar)
Ağacın gelecekteki boyutu, meyveye yatma süresi ve hastalıklara dayanıklılığı anaç ve çeşide bağlıdır.
| Kriter | Seçenekler ve Özellikler |
| Anaç (Kök Sistemi) | Ayva Anaçları: Bodur veya yarı bodur ağaçlar oluşturur, erken meyveye yatırır. Sık dikime uygundur. Armut Tohumu Anaçları: Kuvvetli, büyük ağaçlar oluşturur, uzun ömürlüdür. Kireçli ve kuru topraklara daha dayanıklıdır. |
| Çeşit Seçimi | Bölgesel Uyum: İklim koşullarına (soğuklama, don) ve pazar talebine uygun çeşitler seçin (Örn: Deveci, Santa Maria, Williams, Ankara Armudu). |
| Tozlayıcı | Armut çeşitlerinin çoğu kendine verimsizdir. Ana çeşitle aynı zamanda çiçek açan, iyi bir tozlayıcı çeşidin bahçede her 6-8 sırada bir bulundurulması ZORUNLUDUR. |
3. Bahçe Tesisi ve Dikim
-
Dikim Zamanı: Sonbahar veya Erken İlkbahar (gözler uyanmadan önce).
-
Toprak Hazırlığı: Toprak derin işlenmeli (gerekirse riper ile patlatma), dikimden önce yabancı otlardan temizlenmeli ve yüzey düzeltilmelidir.
-
Dikim Mesafesi:
-
Bodur/Yarı Bodur: $4 \times 5$ m
-
Kuvvetli Anaç: $6 \times 6$ m
-
-
Dikim Tekniği: Fidan, dikim çukuruna kökleri kıvrılmayacak şekilde yerleştirilir. Aşı yeri mutlaka toprak seviyesinden 10-15 cm yukarıda kalmalıdır. Dikim sonrası bol can suyu verilmelidir.
4. Kültürel Bakım İşlemleri
A. Budama
-
Şekil Budaması: Ağacın ilk 3-5 yılında Modifiye Lider (Doruk Dallı) veya Vazo şekli verilir.
-
Verim Budaması: Armut, elmaya göre daha az budama ister. Amaç; taç içini havalandırmak, ışık alımını sağlamak ve meyve dallarını gençleştirmektir. Aşırı budama, tehlikeli hastalık olan Ateş Yanıklığına karşı hassasiyeti artırabilir.
B. Gübreleme ve Sulama
-
Gübreleme: Gübreleme mutlaka toprak analizi sonuçlarına göre yapılmalıdır. Azot (N) kontrollü verilmeli (fazlası hastalıklara davetiye çıkarır), Potasyum (K) ise meyve kalitesi için kritik dönemde (meyve irileşmesi) takviye edilmelidir.
-
Sulama: Meyve büyüme döneminde (Haziran-Ağustos) düzenli sulama yapılmalıdır. Damla sulama verim ve su tasarrufu açısından en iyi yöntemdir.
C. Yabancı Ot Mücadelesi
Yabancı otlar, özellikle genç fidanlarda su ve besin için rekabet oluşturur. Ot mücadelesi çapalama veya uygun herbisitlerle yapılmalıdır.
5. Hastalık ve Zararlı Mücadelesi (Kritik Önemi)
Armut tarımındaki en büyük risk, hastalıklardır.
| Hastalık/Zararlı | Tanım | Mücadele Yöntemi |
| Ateş Yanıklığı (Erwinia amylovora) | Bakteriyel, hızlı yayılan ve ağacı öldürebilen hastalık. | Kritik: Çiçeklenme dönemi başlangıcında koruyucu ilaçlama. Hastalıklı kısımları 30-40 cm sağlamdan kesip yakma. Budama aletlerinin sürekli dezenfeksiyonu. |
| Armut Karalekesi | Mantari hastalık; meyve ve yaprakta siyah lekeler yapar. | Kışın dinlenme döneminde Bordo Bulamacı uygulaması ve vejetasyon dönemi boyunca kimyasal mücadele. |
| Armut Psillidi (Psilla) | En önemli zararlıdır. Yaprakta yapışkanlık ve kararmaya neden olur. | Kış sonu veya erken ilkbaharda uygun dönemde kimyasal yağlar veya insektisitler ile mücadele. |
6. Hasat ve Depolama
-
Hasat Zamanı: Çoğu armut çeşidi yeme olgunluğuna erişmeden (sert iken) hasat edilir. Bu, depolama ömrünü uzatır ve meyvenin nakliyeye dayanımını artırır.
-
Olgunlaştırma: Sert toplanan meyveler, depodan çıkarıldıktan sonra uygun koşullarda (oda sıcaklığı) yumuşatılarak tüketim olgunluğuna getirilir.
-
Depolama: Ankara Armudu ve Deveci gibi bazı çeşitler, soğuk hava depolarında aylarca saklanabilir.
Bu detaylı rehber, armut tarımına başlarken temel prensipleri ve dikkat edilmesi gereken en kritik noktaları kapsamaktadır.
Bahçenizin bulunduğu bölgeye özgü en uygun armut çeşidi veya hastalıklarla mücadele için ilk ilaçlama takvimi hakkında daha detaylı bilgi isterseniz yardımcı olabilirim.
- Bulent selci
- ***@sorhocam.com
