Baklagil Ve Buğdaygil Yem Bitkileri Nelerdir?
Yem bitkileri, hayvancılıkta kullanılan ve temel besin kaynağını oluşturan bitki türleridir. Bu bitkiler, özellikle Baklagiller (Leguminosae/Fabaceae) ve Buğdaygiller (Poaceae/Gramineae) olmak üzere iki ana familyaya ayrılır. Bu iki grup, hayvanların diyetinde protein, enerji ve kaba yemin ana kaynağını oluşturur.
🌾 Baklagil ve Buğdaygil Yem Bitkileri Karşılaştırması
| Özellik | Baklagil Yem Bitkileri | Buğdaygil Yem Bitkileri |
| Protein | Yüksek protein içerir (Nitrojeni bağladığı için). | Orta/Düşük protein içerir. |
| Enerji | Genellikle daha düşük enerji içeriği (nişasta). | Yüksek enerji içeriği (özellikle daneli ve silajlık türler). |
| En Önemli Fark | Azot Tespiti: Köklerinde bulunan nodüller sayesinde atmosferdeki serbest Azot'u toprağa bağlar. | Azot Tespiti: Azot'u toprağa bağlayamazlar, dışarıdan Azotlu gübreye ihtiyaç duyarlar. |
| Kullanım | Kaba yem, kuru ot, silaj, yeşil gübre. | Kaba yem, silaj (en önemlisi), kuru ot, otlatma. |
I. Baklagil Yem Bitkileri (Leguminosae/Fabaceae)
Bu bitkiler, köklerindeki Rhizobium bakterileri sayesinde atmosferdeki azotu toprağa bağlayarak hem kendilerini besler hem de toprağın verimliliğini artırır. Bu yüzden'toprağın sigortası' olarak anılırlar.
A. Çok Yıllık Baklagiller (Uzun Ömürlü)
-
Yonca (Medicago sativa): En yüksek protein ve besin değerine sahip,'yem bitkilerinin kraliçesi' olarak bilinir. Çok yıllık, derin köklü, çok biçimli.
-
Adi Korunga (Onobrychis viciifolia): Kireçli ve kuru topraklara dayanıklı, kaliteli ot verir.
-
Ak Üçgül (Trifolium repens): Özellikle meralarda otlatmaya dayanıklı, yayılıcı bir türdür.
B. Tek/İki Yıllık Baklagiller (Kısa Ömürlü)
-
Fiğ Türleri (Adi Fiğ, Tüylü Fiğ): Tahıllarla karışık ekilerek silaj veya yeşil ot olarak kullanılır. Özellikle kışlık yemdir.
-
Bezelye (Yem Bezelyesi): Tahıllarla karışık ekilerek yüksek kaliteli silaj elde edilir.
-
Soya Fasulyesi (Glycine max): Dünyanın en önemli protein ve yağ kaynağıdır. Küspesi hayvan beslenmesinde kullanılır.
-
Bakla (Vicia faba): Tane yem olarak veya yeşil ot olarak değerlendirilir.
-
Macar Fiği (Vicia pannonica): Soğuğa dayanıklı ve iyi kışlık yem bitkisidir.
II. Buğdaygil Yem Bitkileri (Poaceae/Gramineae)
Bu bitkiler, özellikle silaj ve kaba yem üretiminde temeldir. Hızlı büyürler ve yüksek enerji (karbonhidrat) içeriğine sahiptirler.
A. Sıcak Mevsim Buğdaygilleri (Yazlık)
-
Mısır (Zea mays): Silaj yapımında dünya lideridir. Yüksek enerji içeriği sayesinde ruminantlar için idealdir.
-
Sorgum ve Sudan Otu: Kuraklığa ve sıcağa dayanıklıdır. Yüksek biyokütle verir ve birden fazla biçime olanak tanır.
-
Darı Türleri: Kurak ve verimsiz topraklarda iyi bir yem kaynağıdır.
B. Serin Mevsim Buğdaygilleri (Kışlık ve Mera)
-
Yulaf (Avena sativa): Soğuğa dayanıklı, kaliteli kuru ot ve silaj sağlar.
-
Arpa (Hordeum vulgare): Silaj ve yeşil yem olarak kullanılabilir.
-
Çavdar (Secale cereale): Soğuğa en dayanıklı yem bitkilerinden biridir, kışlık otlatma için önemlidir.
-
İtalyan Çimi (Lolium multiflorum): Hızlı büyür, çok biçimlidir ve mera karışımlarında kullanılır.
-
Çok Yıllık Çim (Lolium perenne): Otlatmaya ve basılmaya çok dayanıklıdır, kalıcı meraların temelidir.
-
Domuz Ayrığı (Dactylis glomerata): Kuraklığa nispeten dayanıklı, yaygın bir mera çimi.
