Sebze Ve Meyvelerde Görülen Hastalıklar Ve Zararlılar
🍎 Sebze ve Meyvelerde Görülen Hastalıklar, Zararlılar ve Yabancı Otlar
Meyve ve sebze üretimi, bitki sağlığını tehdit eden çok çeşitli hastalıklar, zararlı böcekler ve yabancı otlarla sürekli bir mücadeleyi gerektirir. Bu etmenler, verim ve kalitede ciddi kayıplara neden olabilir.
Aşağıda, tarım arazilerinde en sık karşılaşılan üç ana tehdit grubu özetlenmiştir:
1. 🦠 Hastalıklar (Patojenler)
Hastalıklar genellikle mantarlar, bakteriler ve virüsler tarafından kaynaklanır ve bitkinin gelişimini, rengini veya meyve kalitesini bozar.
| Patojen Tipi | Yaygın Hastalık Adı | Etkilenen Başlıca Ürünler | Görünüm ve Zarar |
| Mantar | Mildiyö (Külleme) | Bağ (üzüm), Kabakgiller, Domates, Biber | Yaprakların üzerinde un serpilmiş gibi beyaz lekeler veya alt yüzeyinde yağ lekesi benzeri yapılar. Verim ve fotosentez düşüşü. |
| Mantar | Domates Erken Yanıklığı | Domates, Patates | Yapraklarda kahverengi, hedef tahtası şeklinde halkalı lekeler. |
| Mantar | Kahverengi Çürüklük | Şeftali, Kayısı, Erik (Sert Çekirdekliler) | Meyvelerde hızla yayılan kahverengi çürüme ve mumyalaşma. |
| Bakteri | Halkalı Çürüklük | Patates | Yumru kesildiğinde halka şeklinde görülen sarımsı çürüme, bitki solgunluğu. |
| Bakteri | Bakteriyel Leke | Domates, Biber | Yaprak, sap ve meyvelerde koyu, yağlı görünümlü küçük lekeler. |
| Virüs | Hıyar Mozaik Virüsü (CMV) | Kabak, Hıyar, Domates | Yapraklarda mozaik desenli sarı-yeşil lekeler ve bitkide bodurlaşma. (Genellikle yaprak bitleri taşır.) |
2. 🐜 Zararlılar (Böcekler ve Akarlar)
Zararlılar genellikle bitkinin öz suyunu emerek, yaprak, meyve veya kökleri yiyerek zarar verir.
| Zararlı Tipi | Örnek Zararlı Adı | Etkilenen Başlıca Ürünler | Görünüm ve Zarar |
| Emici Böcek | Yaprak Biti (Afid) | Hemen hemen tüm sebze ve meyveler | Yaprak altlarında kolonileşme, bitki öz suyunu emme ve virüs hastalığı taşıma. Bıraktıkları tatlı madde (balımsı) ile karıncaları çeker. |
| Emici Böcek | Beyaz Sinek | Sera Sebzeleri (Domates, Biber, Hıyar) | Yaprak altından öz su emer, tatlı madde salgılar ve Virüs hastalığı bulaştırır. |
| Emici Akar | Kırmızı Örümcek Akarları | Pamuk, Patlıcangiller, Bağ, Meyve Ağaçları | Yapraklarda sararma, bronzlaşma ve ince örümcek ağı. Bitki öz suyunu emerek fotosentezi düşürür. |
| Kemirici Böcek | Yeşil Kurt (Tırtıl) | Domates, Mısır, Pamuk | Meyve ve yapraklarda delikler açarak beslenme. |
| Meyve Zararlısı | Akdeniz Meyve Sineği | Turunçgiller, Şeftali, Kayısı, İncir | Meyvenin içine yumurta bırakır, çıkan larvalar meyvenin çürümesine neden olur. |
3. 🌿 Yabancı Otlar
Yabancı otlar, ana üründen su, besin ve ışık çalmak suretiyle rekabet eder ve verimi düşürür; ayrıca hastalık ve zararlılar için barınak görevi görür.
| Yabancı Ot Tipi | Örnek Yabancı Ot Adı | Etkilenen Başlıca Ürünler | Zarar Mekanizması |
| Tek Yıllık | Sirken (Kazayağı) | Geniş yapraklı sebzeler (Pancar, Lahana) | Ana ürünle besin ve ışık için yoğun rekabet eder. |
| Çok Yıllık | Tarla Sarmaşığı | Bağ, Meyve ve Sebze Bahçeleri | Hızla büyüyerek ana bitkinin çevresini sarar ve onu boğar. |
| Çok Yıllık | Köpek Dişi Ayrığı | Tüm tarla bitkileri | Güçlü kök sistemi (rizom) ile hızla yayılır ve toprağın besinini tüketir. |
| Parazit | Canavar Otu (Orobanş) | Domates, Tütün, Ayçiçeği | Kökleri aracılığıyla konukçu bitkiye bağlanır ve besinini doğrudan çalarak bitkiyi kurutur. |
Bu etmenlerle mücadele, özellikle organik tarımda, kimyasal kullanımını minimuma indiren veya tamamen yasaklayan Entegre Zararlı Yönetimi (IPM) ilkeleri çerçevesinde, kültürel, biyolojik ve biyoteknik yöntemlerle yürütülmelidir.
- Aksehirli
- ***@sorhocam.com