Bitkilerde Döllenme Olayı Nasıl Olur?
Bitkilerde Döllenme
Bitkilerde döllenme, erkek üreme hücresi (sperm) ile dişi üreme hücresinin (yumurta) birleşmesi olayıdır. Çiçekli bitkilerde bu süreç birkaç adımda gerçekleşir: Çiçekli bitkilerde döllenme, tozlaşmanın hemen ardından gerçekleşen, erkek (sperm) ve dişi (yumurta) üreme hücrelerinin birleşerek zigotu oluşturduğu hayati bir süreçtir.

🌼 1. Çiçeğin Yapısı
Döllenmenin gerçekleştiği çiçeğin temel kısımları:
-
Erkek organ (stamen) → Başçık (anter) ve ipçikten oluşur; polen üretir.
-
Dişi organ (pistil) → Tepecik (stigma), dişicik borusu ve yumurtalık; yumurta hücresini barındırır.
🌿 2. Polenleşme (Tozlaşma)
Erkek organdaki polen taneleri,
-
rüzgâr,
-
su,
-
böcekler,
-
kuşlar veya diğer canlılar
aracılığıyla dişi organın tepeciğine taşınır.
Bu aşama henüz döllenme değildir; sadece polen tepeciğe ulaştırılır.
🌱 3. Polen Tüpünün Oluşumu
Polen tepeciğe ulaşıp uygun ortamı bulduğunda:
-
Polen çatlar.
-
İçinden polen tüpü adı verilen ince bir boru uzayarak dişicik borusundan aşağı doğru ilerler.
-
Polen tüpünün içinde iki sperm hücresi taşınır.
🌸 4. Çift Döllenme (Angiospermlerde özel süreç)
Çiçekli bitkilere özgü olan çift döllenme gerçekleşir:
-
Bir sperm hücresi yumurta hücresiyle birleşerek → zigot (embriyo) oluşturur.
-
Diğer sperm hücresi, merkezi çekirdeklerle birleşerek → endosperm (besi dokusu) oluşturur.
🌳 5. Tohum ve Meyve Oluşumu
Döllenme tamamlandıktan sonra:
-
Zigot embriyoya dönüşür.
-
Yumurtalık tohuma, yumurtalık duvarı da çoğu bitkide meyveye dönüşür.
Kısaca Özet
Tozlaşma → Polen tüpü → Sperm hücrelerinin yumurtaya ulaşması → Çift döllenme → Tohum ve meyve oluşumu
- Admin
- ***@sorhocam.com
Çanak yaprak (sepal): Çiçeğin en dışında yer alan, çoğunlukla yeşil renkte olan ve tomurcuk halindeyken iç kısımdaki organları korumakla görevli kısım olup, bazı bitkilerde fotosentez yapabilir. Üremede görevi yoktur.
Taç yaprak (petal): Genellikle renkli ve kokulu tek ya da birkaç sıralı yapraklardır. Böcekleri ve diğer tozlaştırıcıları kendine çekerek tozlaşmaya yardımcı olur. Ayrıca iç kısımlardaki yapıları da korur.
Erkek organ (stamen): Sapçık (flament) başçık (anter) olmak üzere iki kısımdan oluşur. Başçık polenlerin oluştuğu kısımdır. Polen keseleri burada bulunur. Başçığın kesiti alındığında teka denilen dört bölmeli bir yapı göze çarpar. Bölmelerin her birinde polen keseleri bulunur. Polen keseleri polenleri üretir.
Dişi organ (pistil = karpel): Çiçeğin içte kalan son bölümüdür. Bir çiçek bir veya daha fazla sayıda dişi organa sahip olabilir.
-Üç bölümden oluşur;
1. Yumurtalık (ovaryum): Dişi organın alt kısmında bulunan genişlemiş yapıdır. İçinde tohum taslakları bulunur.
2. Dişicik borusu (stilus): Yumurtalığın tepeciğe kadar uzanan boyun kısmıdır. Polen tüpü burada gelişir.
3.Tepecik (stigma): Dişicik borusunun üstünde bulunan, polenlerin tutunduğu ve çimlendiği nemli, yapışkan kısımdır.
- hanife
- ***@sorhocam.com