Bor (B) Gübresi Nedir, Ne Zaman Kullanılır Ve Faydaları Nelerdir?
Bor (B) gübresi, bitkilerin hücre bölünmesi, çiçeklenme, meyve tutumu ve hücre duvarı yapısı için gerekli olan kritik bir mikro element gübresidir. İşte detaylı açıklaması:
1. Bor (B) Gübresi Nedir?
-
Tanım: Toprağa veya yaprağa verilen ve bitkilerin bor ihtiyacını karşılayan mikro besin gübresidir.
-
Bitkilerde rolü:
-
Hücre bölünmesini ve büyümeyi destekler
-
Çiçeklenme ve meyve tutumunu artırır
-
Hücre duvarı yapısını güçlendirir
-
Şeker taşınması ve meyve kalitesi için kritik
-
-
Başlıca formları:
-
Boraks (Na₂B₄O₇·10H₂O) → Suda çözünür, yaygın kullanım
-
Sodyum perborat → Yaprak ve toprak uygulaması için
-
Borik asit (H₃BO₃) → Toprak veya yaprak uygulamasında kullanılır
-
Mikro elementli gübreler → Bor içeren karışımlar
-
2. Bor Gübresi Ne Zaman Kullanılır?
Bor bitkilerde özellikle çimlenme, çiçeklenme ve meyve tutumu dönemlerinde önemlidir:
-
Toprak uygulaması:
-
Ekim/dikim öncesi veya fide dikim sırasında
-
Toprakta bor eksikliği olan bölgelerde kritik
-
-
Yaprak uygulaması:
-
Çiçeklenme ve meyve tutum döneminde hızlı etki sağlar
-
Meyve ve sebzelerde kalitenin artırılmasında önemlidir
-
3. Bor Gübresinin Faydaları
-
Çiçeklenme ve meyve tutumunu artırır: Verim yükselir
-
Hücre bölünmesi ve büyümesini destekler: Bitki daha güçlü ve sağlıklı olur
-
Şeker taşınmasını ve meyve kalitesini artırır
-
Çiçek ve meyve dökülmelerini azaltır
-
Toprak ve bitki besin dengesini düzenler
4. Dikkat Edilmesi Gerekenler
-
Bor bitkilerde hareketli bir element değildir → yaprak gübrelemesi eksikliklerde hızlı çözüm sağlar
-
Fazla bor → toksisiteye yol açabilir, doz dikkatle ayarlanmalı
-
Toprak ve yaprak analizine göre uygulama yapılması verim ve kaliteyi optimize eder
Bor (B) Gübresi Uygulama Tablosu
| Bitki Türü | Toplam Bor İhtiyacı (kg B/da) | Uygulama Zamanı | Uygulama Şekli | Notlar |
|---|---|---|---|---|
| Buğday / Arpa | 0,1–0,2 | Ekim öncesi veya fide çıkışı | Toprağa karıştırma veya yaprak uygulaması | Kireçli ve bor eksikliği olan topraklarda yaprak uygulaması etkili |
| Mısır | 0,1–0,2 | 4–6 yaprak dönemi | Toprağa karıştırma veya yaprak uygulaması | Kök ve sürgün gelişimini destekler |
| Ayçiçeği | 0,1–0,3 | Dikim veya çiçeklenme öncesi | Toprağa karıştırma veya yaprak uygulaması | Tohum ve yağ kalitesini artırır |
| Patates | 0,1–0,2 | Dikim öncesi, yumru dolum dönemi | Toprağa karıştırma veya yaprak uygulaması | Yumru sağlığını ve kaliteyi artırır |
| Pamuk | 0,1–0,2 | Çimlenme sonrası, çiçeklenme öncesi | Toprağa karıştırma veya yaprak uygulaması | Lif kalitesini ve verimi artırır |
| Domates / Biber / Sebzeler | 0,1–0,2 | Fidelerin yerleştirilmesi sonrası, meyve dolum dönemi | Yaprak uygulaması (Boraks veya H₃BO₃) | Meyve tutumu ve kalite için kritik |
| Elma / Armut / Meyve Ağaçları | 0,2–0,3 | Tomurcuklanma öncesi, meyve dolum dönemi | Yaprak uygulaması | Meyve tutumu ve kalitesini artırır |
| Çayır / Yem Bitkileri | 0,1–0,2 | İlkbahar, sürgünlenme döneminde | Toprağa karıştırma veya yaprak uygulaması | Yeşil ağırlık ve protein içeriğini artırır |
Uygulama İpuçları
-
Bor bitkilerde hareketsiz bir mikro elementtir, köklerden yeterince alınamayabilir; yaprak uygulaması hızlı çözüm sağlar.
-
Fazla bor → toksisite yapabilir, doz dikkatle ayarlanmalı.
-
Toprak ve yaprak analizleri ile uygulama yapılması verim ve kaliteyi optimize eder.
-
Yaprak uygulamalarında Boraks veya Borik Asit (H₃BO₃) tercih edilir.
💡 Özet: Bor gübresi, bitkilerin hücre bölünmesi, çiçeklenme, meyve tutumu ve kalite artışı için kritik bir mikro elementtir. Genellikle toprak ve yaprak uygulamaları ile eksiklik giderilir ve verim ile kalite artışı sağlanır.
- Hasan Hüseyin Ertaş
- ***@sorhocam.com