Çelik Nedir, Nasıl Köklendirilir?
Çelik Nedir? Bitki Çoğaltmada Eşeysiz Yöntem: Çelik Köklendirme 🌱✂️
Çelik, bitkilerden alınan ve kökü olmayan; gövde, dal, yaprak veya kök gibi organ parçalarına verilen isimdir. Çelikle çoğaltma, bir bitkinin genetik olarak aynı kopyasının (klonunun) elde edilmesini sağlayan, eşeysiz çoğaltma (vejetatif) yöntemlerinden en yaygın ve etkili olanıdır.
Bu yöntem, özellikle meyve ağaçları, süs bitkileri ve bazı sebzeler gibi birçok bitki türünün ticari ve hobi amaçlı çoğaltılmasında tercih edilir.

Çelik Çoğaltmanın Avantajları
-
Genetik Özelliklerin Korunması: Çelikten elde edilen yeni bitki, ana bitki ile tamamen aynı genetik özelliklere sahiptir (Çekirdekten çoğaltmanın aksine).
-
Hızlı Üretim: Tohumdan yetiştirmeye göre daha hızlı bir şekilde olgun bitki veya meyve elde edilmesini sağlar.
-
Basit ve Ekonomik: Nispeten basit adımlarla, az maliyetle çok sayıda yeni bitki üretilebilir.
Çelik Türleri Nelerdir?
Çelikler, alındıkları bitki organına ve odunlaşma derecelerine göre sınıflandırılır:

| Çelik Tipi | Özellikler | Kullanıldığı Bitkiler |
| Yumuşak Odun Çelikleri (Yeşil Çelikler) | Tam olgunlaşmamış, taze sürgünlerden alınır. Su içeriği yüksektir. | Süs bitkileri, sardunya, fuchsya. |
| Yarı Odun Çelikleri | Mevcut yılın biraz olgunlaşmış, alt kısımları sertleşmeye başlamış sürgünlerinden alınır. | Lavanta, biberiye, gül. |
| Odun Çelikleri | Tamamen odunlaşmış, kış dinlenme dönemindeki (yaprağını döken) dallardan alınır. | Asma, incir, nar, zeytin, dut. |
| Yaprak Çelikleri | Yaprağın kendisi veya saplı yaprak parçası kullanılır. | Afrika Menekşesi, Begonya, sukulentler. |
| Kök Çelikleri | Bitkinin köklerinden kesilen parçalar kullanılır. | Ahududu, böğürtlen. |
Çelik Nasıl Köklendirilir? (Adım Adım Kılavuz)
Çelik köklendirme, uygun koşullar sağlandığında oldukça yüksek başarı oranı sunan bir süreçtir.

1. 🔪 Çelik Hazırlama
-
Doğru Zaman ve Dal Seçimi: Bitki türüne uygun zamanda (genellikle ilkbahar veya sonbahar başı) sağlıklı, genç ve hastalıksız bir dal seçin.
-
Kesim: Keskin ve steril bir bıçak veya makas kullanarak dalı, genellikle 10-20 cm uzunluğunda kesin.
-
Yaprak Temizliği: Çeliğin toprağa/suya girecek olan alt kısmındaki yaprakları temizleyin. Bu, bitkinin köklenmeye odaklanması için enerji kaybını azaltır.
-
Kesim Açısı: Alt kesimi, köklenme yüzeyini artırmak için 45 derecelik açıyla yapın.
-
Hormon Uygulama (İsteğe Bağlı): Başarı oranını artırmak ve süreci hızlandırmak için çeliğin alt ucunu köklendirme hormonu (toz veya sıvı) ya da doğal köklendiricilere (örneğin söğüt suyu, tarçın) batırın.
2. 🌱 Köklendirme Ortamı ve Yöntemi
Çelikler iki ana ortamda köklendirilebilir:

A. Toprak/Ortamda Köklendirme (En Yaygın Yöntem)
-
Ortam Seçimi: İyi drene olan, hafif ve steril bir karışım tercih edin. Perlit, torf veya steril bahçe toprağı karışımı idealdir.
-
Dikim: Çeliği, temizlediğiniz yaprak düğümlerinin (gözlerin) bir veya ikisi toprak altında kalacak şekilde dikkatlice dikin.
-
Bakım: Ortamı sürekli nemli tutun, ancak aşırı sulamadan kaçının. Direkt güneş ışığı almayan, aydınlık ve ılık bir yerde muhafaza edin.
B. Suda Köklendirme
-
Hazırlık: Çelikleri temiz su dolu bir kaba yerleştirin.
-
Bakım: Suyu 2-3 günde bir değiştirerek yosunlaşmayı ve bakteri üremesini önleyin. Kökler yeterince uzadığında (genellikle 2-3 cm) toprağa transfer edin.
-
Uyarı: Her bitki suda köklenmeye uygun değildir. Sürekli suda kalan kökler, toprağa geçtiğinde şoka girebilir veya çürüyebilir.
3. ⏱️ Köklenme Süreci
Bitki türüne ve ortam koşullarına bağlı olarak köklenme süresi birkaç haftadan birkaç aya kadar sürebilir. Yeni filizlerin veya yaprakların oluşması, köklenmenin başarılı olduğunun ilk işaretleridir.
- Kml
- ***@sorhocam.com
- Ayhan aksu
- ***@sorhocam.com
