Bağ Küllemesi Hastalığı Belirtileri, Nedenleri Ve Mücadele Yöntemleri

Bağ Küllemesi Hastalığı (Uncinula necator, sin. Erysiphe necator) — halk arasında "Un Hastalığı" veya "Toz Külü" olarak da bilinir — asmaların en yaygın ve en zararlı fungal (mantar) hastalıklarından biridir. Hem sofralık hem şaraplık üzüm üretimini olumsuz etkiler, meyve kalitesini düşürür ve ağır durumlarda verim kaybı %80’e kadar çıkabilir.

Aşağıda belirtileri, nedenleri ve mücadele yöntemleri ayrıntılı şekilde açıklanmıştır 👇

🍃 1. Bağ Küllemesi Hastalığı Belirtileri

🌿 Yapraklarda:

• İlk belirtiler, genç yaprakların üst yüzeyinde kül renginde, unumsu bir tabaka oluşmasıyla başlar.

• Enfekte yapraklar kıvrılır, şekil bozulur ve büyüme yavaşlar.

• Zamanla yaprak dokusu sertleşir, kurur ve dökülür.

🌱 Sürgünlerde:

• Genç sürgünlerde beyaz-gri küf tabakası görülür.

• Sürgünler olgunlaşmadan odunlaşır veya çatlar.

🍇 Meyvelerde:

• Taneler üzerinde kül renginde toz tabakası belirir.

• Genç taneler enfekte olursa gelişemez, çatlar veya kurur.

• Olgun taneler kararır, patlar, bazen şaraplarda kötü tat ve koku oluşturur (örneğin "küflü tat").

🔬 2. Bağ Küllemesi Hastalığının Nedenleri

🧫 Etmen:

• Hastalığın etmeni Uncinula necator adlı bir zorunlu parazit mantardır.

🌦️ Gelişme Koşulları:

• Mantar, kışı kabuk çatlaklarında, tomurcuk pullarında veya eski yapraklarda miselyum veya kleistotesyum (sporlu yapı) halinde geçirir.

• İlkbaharda 20–30°C sıcaklıkta ve %40–80 nemde enfeksiyon başlar.

• Diğer külleme türlerinden farklı olarak, serbest suya (yağışa) değil nemli hava ve gölgeli ortam yeterlidir.

• Özellikle kapalı, sık dikilmiş, havalanması zayıf bağlarda daha şiddetli olur.

🛠️ 3. Mücadele Yöntemleri

🌾 A. Kültürel Önlemler

1. Bağın havalanmasını sağlamak için uygun dikim aralıkları korunmalıdır.

2. Budama düzenli yapılmalı; sık dallar seyreltilmelidir.

3. Azotlu gübre aşırı kullanılmamalı (fazla sürgün → hastalık riski artar).

4. Sulama sırasında yaprakların ıslanmamasına dikkat edilmelidir.

5. Enfekte yaprak ve salkımlar hasattan sonra bahçeden uzaklaştırılmalıdır.

6. Dayanıklı çeşitler (örneğin bazı Amerikan asma anaçları) tercih edilmelidir.

💧 B. Kimyasal Mücadele

🧴 1. Kükürtlü İlaçlama (Temel Koruma)

• Kükürt küllemeye karşı en etkili ve klasik ilaçtır.

• Toz veya sıvı (ıslanabilir) formda kullanılabilir.

• Hava sıcaklığı 18–28°C arasında iken uygulanmalıdır (35°C üzerinde fitotoksik etki yapabilir).

Uygulama Dönemleri:

1. Sürgün 25–30 cm boyda

2. Çiçeklenme öncesi

3. Taneler nohut büyüklüğünde

4. Taneler olgunlaşmadan önce

Yağışlı yıllarda veya yüksek riskli bölgelerde aralıklar 10–14 gün olmalıdır.

🧴 2. Sistemik ve Koruyucu Fungisitler

Kükürt dışında aşağıdaki etken maddeler dönüşümlü kullanılabilir:

• Trifloxystrobin

• Tebuconazole

• Difenoconazole

• Myclobutanil

• Hexaconazole

• Penconazole

• Boscalid + Kresoxim-methyl karışımları

⚠️ Aynı grup etken madde ardışık olarak kullanılmamalıdır (direnç riski).

🧴 3. Kış Sonu Bakırlı İlaçlama

• Gözler uyanmadan önce bakırlı ilaç (bordo bulamacı) uygulanması, hem külleme hem mildiyö için koruyucudur.

🌱 C. Biyolojik ve Organik Mücadele

• Bacillus subtilis, Ampelomyces quisqualis (külleme paraziti mantar) ve Trichoderma içeren biyolojik preparatlar kullanılabilir.

• Kükürt organik bağcılıkta da kullanılabilen etkili bir yöntemdir.

⚖️ 4. Entegre Mücadele Takvimi (Özet)

🧩 Kısa Özet