• notifications1
  • menü

Bugün : 17 Ekim 2017 Salı

Kuru fasulye ülkemizin her bölgesinde yetiştirilen bir sıcak iklim bitkisidir. Kuru fasulye Türk mutfağının vazgeçilmez yemeklerinden biridir ve dar gelirli ailelerin de protein kaynağıdır. Bitkilerin büyüme ve gelişme şekillerine göre de basit olarak fasulyeler: Bodur, yarı sarılıcı ve sarılıcı olmak üzere tiplere ayrılır. İlkbahar geç ve sonbahar erken donlarından zarar görür. Çimlenme ve gelişme için yüksek sıcaklık ister. Çimlenmede yüksek ve çiçeklenmede serin geçen ekolojik koşullar fasulye yetiştiriciliği için idealdir.

Fasulye Ekonomik Önemi

Fasulye ülkemizde insan beslenmesinde çok önemli yeri olan bir sebzedir. Bitkisel protein kaynağı olarak önemli rol oynamaktadır. Taze baklaları ve olgunlaşmış tohumlarından faydalanılmaktadır. 

Taze baklaları konserve, dondurulmuş gıda,  kurutularak ve sofralık olarak kullanılmaktadır. Kuru fasulyenin milli yemeğimiz olması, fasulyenin Türkiye için ne kadar önemli bir bitki olduğunun göstergesidir. Fasulye ülkemizde tüm bölgeler de kolayca yetiştirilebilen bir sebzedir. 2004 verilerine göre  ülkemizde 450 bin ton taze fasulye, 235 bin ton kuru fasulye ve  38.500 ton  barbunya üretimi yapılmaktadır.

 

Fasulye İklim İsteği

İklim isteği bakımından fasulye ılıman iklim bitkisi ve çevre şartlarına çok etkilenir. Fasulyenin bitkisinin soğuğa toleransı hiç yoktur. Sıcaklık 0 °C düştüğü zaman bitkinin % 90 ölür. Fasulye bitkisi gelişme döneminde 20-25 °C arasında bir sıcaklık ister. Bodur fasulye çeşitleri gelişmeleri için minimum 12-13 °C, sırık çeşitler ise 14-15 °C üzerinde sıcaklık ister. Çimlenme için optimum toprak sıcaklığı 15 °C dir. Toprak sıcaklığı düşük ve toprakta nemi yüksek olursa, ekimi yapılan tohumlar su alır, fakat çimlenme için yeterli sıcaklık olmadığından bozulur.

 

Fasulye bitkisi çiçeklenme döneminde serin iklim koşullarını sever. Çiçeklenme ve meyve bağlama döneminde 18-25 °C arasındaki sıcaklıklar, optimum meyve tutumu ve gelişimini sağlar. Çiçeklenme ve meyve bağlama döneminde, 28-32 °C sıcaklık büyük zarar verir, verim ve kalite önemli ölçüde düşürür. Sıcaklık 32 °C üzerinde ve nisbi nem düşük ise olduğu zaman, çiçek tozu çimlenemediği için döllenme olmamakta ve çiçek dökmesi meydana gelmektedir. Dolayısı ile verim azaltmaktadır. Aşırı yağış veya sulama çiçek dökümüne ve hastalıklara neden olur. Fasulyede çiçek dökme oranı % 50-70 e kadar çıkabilmektedir. Fasulye bitkisi için en ideal iklim şartları çimlenme döneminde sıcak, çiçeklenme döneminde ise serin olmasıdır. 

 

Fasulye Toprak İstekleri

Fasulye kumlu topraklardan, orta ağır topraklara kadar bir çok toprak tipinde yetişebilir. Bununla birlikte derin, geçirgen, su tutma kapasitesi iyi,  organik maddece zengin, humusca zengin ve fazla asit olmayan toprakları çok sever.  Potasyumca zengin topraklar meyve kalitesini arttırır. Ağır toprakların özellikle yağışlı geçen sezonlarda, kaymak tabakası oluşturacağı için, çimlenme problemlerine sebep olabileceği unutulmamalıdır. Fasulye bitkisi fazla asit ve alkali topraklardan hoşlanmaz. PH 'sı 6.0 - 7.5 olan topraklarda başarılı şekilde yetiştirilir. PH 'sı 5.5 in altında olan topraklarda mutlaka kireçleme yapılmalıdır. Fasulye toprak tuzluluğuna oldukça duyarlı bir bitkidir. 

 

Fasulye Toprak Hazırlığı

Zamanında ve usulüne uygun olarak yapılan toprak işlemesi, verimi etkileyen önemli faktörlerden birisidir. Toprak sonbaharda yaklaşık 20 cm derinliğinde sürülür ve kışa bu şekilde girer. İlkbaharda toprak 5-8 cm derinliğinde kaz ayağı ile işlenir. Daha sonra disk- harrow çekilerek alttan işleme ile ikileme yapılır. Bu şekilde yüzeysel toprak işlemesi ile tarla hem yabancı otlardan temizleyerek hemde kesekleri kırmak suretiyle toprağı kapartıp düzlemek suretiyle iyi bir tohum yatağı hazırlanmış olur. Bölgemizde tahıl anızına yapılan ekimlerde, hasat artıklarının karıştırmak için yüzlek (8-10 cm) bir toprak işlemesi yapılmaktadır. 

 

Toprak hazırlığının son aşamasında ise geniş yapraklı yabancı otların kontrolünde Trifluralin etkili maddeli herbisitler den biri 200 cc/dekar dozunda, kullanılabilir. İlaçlama yapılırken toprağın hafif nemli olmasına ve ilacın toprağa çok iyi karıştırılmasına dikkat edilmelidir. 

 

Fasulye Tohumluk Seçimi

İyi bir tohumluk; çimlenme gücü yüksek, dolgun taneli ayrıca hastalıksız ve herhangi bir sebeple zarar görmemiş olmalıdır. Tarımsal araştırma kuruluşlarınca yüksek verimli, kaliteli, hastalık ve zararlılara dayanıklı, farklı ekolojilerdeki bölgelere uygun yeni çeşitler geliştirilmektedir. Bu özelliklerde hali hazırda tohumluk olarak üretimi yapılan tescilli çeşitler Eskişehir-855, Şeker, Karacaşehir-90, Şehirali-90, Şahin-90, Yunus-90, Akman-98, Göynük-98, Önceler-98, Noyanbey-98, Yakutiye-98, Aras-98, Terzibaba, Zülbiye, akdağ, Kantar-05 ve Elkoca-05’dir.

 

Fasulye Ekim Şekli 

Bölgemizde ekim zamanı 20 Nisan dan sonradır. Ekim üç şekilde yapılmaktadır.

 

Ocak Usulü Ekim: Bu ekim şekli daha çok küçük alanlarda veya bahçelerde kullanılır. Ocaklara yapılan ekimlerde 50-70 cm sıra arası ile 15-25 cm de bir 5 -7 cm derinliğinde ocaklar açılır ve her ocağa 3-5 adet tohum atılır. Ocak usulü ekimlerde dekara 4-6 kg tohum yeterli olacaktır.

 

Serpme Ekim: Bu ekim şeklinde fasulye tohumları elle serpme suretiyle ekim yapılır. Daha sonra üzerinden tapan geçirmek suretiyle veya kazayağı çekmek suretiyle tohum toprağa karıştırılır. Bu ekim şekli kolay olduğu için çiftçiler tarafından tercih edilir. Fakat bu ekim şeklinde tohumların bazıları derine ekilirken, bazılarının üzeri örtülmez ve mütecanis dağılım olmaz. Aynı zamanda bu ekim şeklinde çapalama ve sulama işlemi de zor olur. Dekara 10-12 kg tohum atılır.

 

Mibzerle Sıraya Ekim: Özellikle kuru tane fasulye çeşitleri geniş alanlarda bu yöntemle yetiştirilmektedir Mibzerle sıraya ekim yönteminde,  bodur çeşitler için uygulanan sıra arası mesafe 40-50 cm, sıra üzeri mesafe ise 8-15 cm’dir. Sırık çeşitlerde uygulanan sıra arası mesafe 60-70 cm, sıra üzeri mesafe ise 15-25 cm’dir. Çeşitlerin tane iriliğine, ekim yöntemine ve sıklığına bağlı olarak dekara 6-10 kg arasında sertifikalı tohumluk kullanılır. Ekimden önce toprak altı zararlılarına karşı ilaçlama yapılmalıdır. 

 

Fasulye Bakım

Sıra üzeri sık tutulursa bitkiler dört yapraklı döneminde iken seyreltme yapılır. Fasulye tohumları uygun çevre koşullarında 5-7 gün içinde çimlenir ve bitkiler toprak üzerine çıkar. Bitkiler 2-4 gerçek yapraklı devreye gelince, ilk makineli çapa yapılır, çapalama işleminde kaz ayağı tipi veya döner başlıklı aletler kullanılır. Yabancı ot mücadelesi çiçeklenme dönemine kadar devam edilir. Dar yapraklı yabancı otlarla mücadelede aşağıdaki tabloda yazılı olan ilaçlardan biri, çıkış sonrası kullanılabilir. 

 

Fasulye Gübreleme

Bir baklagil olan fasulye, havanın serbest azotunu, Rhizobium phaseoli bakterileri sayesinde, köklerinde oluşan nodozitelerde bağlamaktadır. Daha önce fasulye üretimi yapılan bölgelerde bakteri popülasyonu genellikle yeterli olmaktadır. İlk kez üretim yapılacak bölgelerde bakteri aşılaması gerekir. 

Organik gübre verme imkanı varsa; gübreleme sonbahar sürümüyle birlikte yapılır ve dekara sürümden önce 3-4 ton yanmış çiftlik gübresi verilir.  Ekim öncesi verilecek azot, gelişmenin ilk döneminde nodoziteler teşekkül etmediği için faydalı olacaktır. Maksimum azot bağlama bitkinin çiçeklenme döneminde olur. Bakla oluşumuyla birlikte nodüller de dejenerasyon başlar.  Fosfor ve potaslı gübrenin tamamı ekimden 2 hafta önce sürümle birlikte toprağa karıştırılmalıdır. Azotlu gübre ise ekimden önce verilmelidir.Toprağın yapısına bağlı olarak bir dekara ortalama 3-5 kg N,  4-6 kg P ve 3-5 kg K verilir. 

Dönem

Dekara (Tohuma bakteri asilandiysa)

Ekim öncesi toprak hazirliginda veya ekimde tabana

40 kg 15-15-15 + Zn kompoze 
10 kg kati hümik asit
1 kg mangansülfat

Tohuma bakteri asilanmadiysa veya önceki yillarda kök nodülleri zayifsa

Üst gübreleme

Ilk yagmurlama ile 
12 kg üre
2 kg demir sülfat
1 L hümik asit (iz elementli)

Ikinci yagmurlama ile dekara 
12 kg AS-21
1 L hümik asit (iz elementli)

 

Fasulye Sulama

Fasulye yetiştiriciliğinde ülkemiz de genellikle karık usulü ve salma sulama uygulanmaktadır. Bölgemizde ise en fazla yağmurlama sulama yapılmaktadır. Yağmurlama sulama mantari hastalıklara neden olmasından dolayı önerilmemektedir.  Damlama sulamanın verim üzerine çok olumlu etkisi olduğu bildirilmektedir. Fasulye sulamasını üç kritik devre de değerlendirebiliriz. 

 

Çimlenme Dönemi :  Bu dönemde toprakta tav yoksa veya kaymak tabakası oluştuysa onu yumuşatmak için sulama yapılabilir. Fakat yağışların yeterli olduğu bölgelerde ek sulama tavsiye edilmez. 

 

Çıkış ve Çiçeklenme Arası Dönem: Yağışların yetersiz olduğu bölgelerde, bitkiler 10-15 cm boylandığı zaman hafif bir sulama yapılabilir. Bu dönemle çiçeklenme başlangıcı arasında gerekirse bir sulama daha yapılabilir. Erken verilen aşırı su, kök çürüklüğünü artırdığı gibi kök  ve  bitki gelişimi yavaşlatmaktadır.

 

Çiçeklenme ve Hasat Arası Dönem: Fasulyeler çiçeklenme ve meyve bağlama döneminde yüksek sıcağa ve kurağa çok hassastır. Meyvelerin bu dönemde dökülmesini önlemek için, bitki çevresindeki rutubeti yüksek tutmak şarttır. Bu nedenle, çiçeklenme ve meyve bağlama döneminde sulama sayısını yüksek tutarak meyve bağlama ve meyve gelişmesine yardımcı olmak gerekir. Bu dönemde toprak yapısına ve sıcaklığa bağlı olarak 5-10 gün ara ile sulama yapılmalıdır. Su eksikliği döllenen çiçek sayısının ve bakla tutumunun azalmasına, baklaların küçük ve kalitesiz olmasına neden olur.

 

Fasulye Hasat 

Fasulyeler taze olarak değerlendirilecekse ekimden 50-55 gün sonra hasada başlanır.  Hasat elle yapılır ve 3-4 günde bir tekrarlanır. Hasat olgunluğuna gelmiş baklalar hasat edilmeli ve olgun baklaların bitki üzerinde unutulmamasına özen gösterilmelidir. Unutulan baklalar bitkiyi yorar ve hasat dönemini kısaltır. Küçük baklaların toplanması ürünün pazar ömrünü düşürür.  Hasatta bitkinin zarar görmemesine özen gösterilmeli bu amaçla baklalar aşağı doğru değil, yukarı doğru çekilerek kopartılmalıdır. Bitkinin ihtiyacına göre hasattan sonra sulama yapılmalıdır. 

Kuru tane amaçlı üretimde 70 - 120 gün sonra hasat mümkündür. Kuru fasulye üretimi için baklaların çoğunluğunun tamamen olgunlaşıp sarardığı zaman hasada başlanır. Hasat, sabahın erken saatlerinde elle yolmak veya orakla biçmek suretiyle  yapılır. Bitkiler birkaç gün tarlada kurutulduktan sonra harmanı yapılır. Harman bitkilerin sopayla dövülmesiyle, küçük tekerli traktörlerle çiğnenerek veya özel harman makinalarıyla yapılmaktadır. Harman sırasında tanelerin kırılmaması ve çatlamamasına dikkat edilmelidir.Hasat ve harman özel iki veya daha fazla sırayı söke bilen makinalarlada yapılabilir. Bu makinalar ülkemizde yoktur.

 

Fasulye Depolama

Selektörden geçirilip temizlenmiş fasulyeler fümige edilmelidir. Fümigasyon işleminde geç kalınmamalıdır. Fasulye için en uygun depolama şartları tanedeki nemin % 14 ve depolama sıcaklığının 10 0C‘nin üstüne çıkmadığı durumlardır.

Fasulye Yetiştirme Teknikleri

Fasulye Yetiştirme Teknikleri

Kuru fasulye insan beslenmesinde önemli bir bitkisel protein kaynağıdır. Kuru fasulye bölgemizde yaygın ekilen şeker pancarı ve buğday için mükemmel bir ön bitkidir. Kuru fasulyeden sonra ekilen şe...

1 Haziran 2017, Perşembe

Soya Fasulyesi Yetiştiriciliği

Soya Fasulyesi Yetiştiriciliği

Soya Fasulyesi Yetiştiriciliği Ana ürün soya ekiminde; -Tarla sonbaharda 20-25 cm derinlikte pullukla sürülür. -Şubat ayı içerisinde kültüvatör (kazayağı) çekilir. -Nisanda diskaro ve sürgü...

25 Eylül 2015, Cuma

Fasulye Yetiştiriciliği

Fasulye Yetiştiriciliği

Kuru fasulye ülkemizin her bölgesinde yetiştirilen bir sıcak iklim bitkisidir. Kuru fasulye Türk mutfağının vazgeçilmez yemeklerinden biridir ve dar gelirli ailelerin de protein kaynağıdır. Bitkile...

1 Eylül 2015, Salı

Patates Yetiştirme Teknikleri

Patates Yetiştirme Teknikleri

Patates içerdiği nişasta, protein B1, B2 ve C vitaminleri ile bazı mineral maddeler nedeniyle tahıllardan sonra en fazla insan beslenmesinde ve endüstri ham maddesi olarak tüketilen bir bitkimizdir...

1 Haziran 2017, Perşembe

Ayçiçeği Yetiştirme Teknikleri

Ayçiçeği Yetiştirme Teknikleri

Ayçiçeği ülkemizde önemli bir yağ bitkisi olup yağ tüketimimizde 1 inci sırayı almaktadır.Türkiyebitkisel ham yağ üretiminin %50’si ayçiçeğinden karşılanmaktadır. Ülkemizdeki yağ bitkisi üret...

1 Haziran 2017, Perşembe

Şeker Pancarı Yetiştirme Teknikleri

Şeker Pancarı Yetiştirme Teknikleri

Ülkemizde şeker pancarı tarımı yaklaşık 500bin çiftçinin, diğer bir ifadeyle 3 milyon insanın hayatını etkilemektedir. Ayrıca tarım, hayvancılık yani yem, ilaç, et, süt, nakliye vehizmet sektörleri...

1 Haziran 2017, Perşembe

Mısır Yetiştirme Teknikleri

Mısır Yetiştirme Teknikleri

Mısır gerek tanesi gerek silaj elde etmek için yetiştirilen gerek insan beslenmesinde gerekse hayvan beslenmesinde kullanılan önemli bir bitkidir. Bölgemizde ekim alanı giderek artmaktadır. Silaj, ...

1 Haziran 2017, Perşembe

Buğday Yetiştirme Teknikleri

Buğday Yetiştirme Teknikleri

Buğday gerek ülkemizin gerekse tüm Dünya ülkeleri için temel besin kaynağı olan stratejik bir üründür. Konya’da toplam 2.6milyon hektar tarım arazisi mevcut olup bunun yaklaşık 700.000 hektar...

1 Haziran 2017, Perşembe

Bezelye Tarımı

Bezelye Tarımı

Bezelye İklim İsteği Bezelye iklim isteği bakımından kaprisli bir bitkidir. Bezelye serin iklim sebzesidir. Donma noktasına yakın düşük sıcaklıklara dayanan bir sebze türüdür. Havaların serin ve n...

26 Ağustos 2015, Çarşamba

Fasulye Yetiştiriciliği

Fasulye Yetiştiriciliği

Kuru fasulye ülkemizin her bölgesinde yetiştirilen bir sıcak iklim bitkisidir. Kuru fasulye Türk mutfağının vazgeçilmez yemeklerinden biridir ve dar gelirli ailelerin de protein kaynağıdır. Bitkile...

1 Eylül 2015, Salı

Macar Fiği Yetiştiriciliği

Macar Fiği Yetiştiriciliği

Macar Fiği Yetiştiriciliği Fiğler tek yıllık yem bitkileridir. Fiğ serin iklim bölgelerinde yazlık, sıcak iklim bölgelerinde ise kışlık olarak yetiştirilmektedir. Nemli ve serin iklimlerde iyi gel...

12 Eylül 2015, Cumartesi

Börülce Yetiştiriciliği

Börülce Yetiştiriciliği

Börülce, içerdikleri protein oranının yüksek olması ve insan beslenmesinde önemli bir yere sahiptir. İklim İstekleri İklim bakımından fazla isteklidir. Nemli şartlara uymuş ve sıcak iklim bitk...

27 Ağustos 2015, Perşembe

Şeker Kamışı Yetiştiriciliği

Şeker Kamışı Yetiştiriciliği

Boyu iki ila altı metre uzunluğunda fiber özellik taşıyan bir bitkidir. Dünyanın en önemli üretici ülkeleri arasında Brezilya ve Hindistan bulunmaktadır. Bununla birlikte, tporiklerin hemen her yer...

27 Eylül 2015, Pazar

x
Aklınıza bir soru mu takıldı? Siz sorun biz cevap verelim.

Ruşen Atarabacı 1 yıl önce

Elimde 60 ton fasulye ver. Alan olursa çok hesaplı verecem.?

Güvenlik Kodu : V4WFY

(Güvenlik kodunu bu kutucuğa yazın!)

ÜYE GİRİŞİ

Kullanıcı Adınız

Şifreniz

Üye Ol Şifremi Unuttum

REKLAMLAR

sedef tarım Arafa TARIM

SİTE İSTATİSTİKLERİ

  • Konular (3406)
  • Duyurular (2615)
  • Resimler (3996)
  • Dokümanlar (1498)
  • Üyeler (5582)
WWW.SORHOCAM.COM

Bkü Bayilik ve Toptancılık Sınavı, Tarımsal destekler, hastalıklar, zararlılar ve yabancı otlar ile mücadele üzerine faydalı bilgiler

Tarımsal Bilgiler,Tarım Ziraat Teknik Bilgileri, Ziraat Fakültesi Ders Notları, Budama Ve Aşılama, Organik Tarım, Arıcılık Ve Polinasyon, Islah Ve Genetik, Topraksız Tarım, Bitki Yetiştiriciliği, Meyve Yetiştiriciliği, Sebze Yetiştiriciliği, Tarla Bitkileri Yetiştiriciliği, Yem Bitkileri Yetiştiriciliği, Mantar Yetiştiriciliği, Tıbbi Bitki Yetiştiriciliği, Bitki Gübreleme, Gübreleme, Makro ve M...